|
2 Ocak 1922
|
Ankara
Hükümeti ile Ukrayna Hükümeti arasında dostluk antlaşması imzalandı.
|
|
4 Ocak 1922
|
Adana
boşaltıldı. (Türk ordusu 5 Ocak'ta Adana'ya girdi.) Mersin ve Dörtyol
kurtuldu. (Adana'nın Kurtuluş Günü 1973'te 20 Aralık’a alındı.)
|
|
10 Ocak 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal, Vakit Gazetesi için, yaşamına, anılarına değinen uzun bir
demeç verdi.
|
|
1 Şubat 1922
|
Musul'un
kurtarılması kararı alındı.
|
|
4 Şubat 1922
|
Başkomutanlık
Kanunu'nun süresi, üç ay daha uzatıldı.
|
|
16 Şubat 1922
|
Merkez
Ordusu kaldırıldı.
|
|
19 Şubat 1922
|
Kazım Karabekir, uzmanlardan oluşan üçüncü bir Meclisin
kurulmasını önerdi.
|
|
1 Mart 1922
|
T.B.M.M.
3. toplantı yılına başladı.
|
|
1 Mart 1922
|
Rauf Bey,
Meclis ikinci başkanı oldu.
|
|
4 Mart 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal, cepheyi denetlemek üzere Ankara'dan ayrıldı.
|
|
15 Mart 1922
|
Mustafa
Kemal, Batı Cephesi’ni ziyaret etti.
|
|
22-26 Mart 1922
|
Paris
Konferansı. İtilaf devletleri, 22 Mart'ta Türklere ve Yunanlılara mütareke
önerisinde bulundu.
|
|
26 Mart 1922
|
Müttefikler,
Sevr Antlaşması'nda bazı değişiklikler önerdi.
|
|
30 Mart 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal, İsmet (İnönü) Paşa ile birlikte Akşehir'den Çay'a döndü.
|
|
12 Nisan 1922
|
İstanbul
Darülfünunu, öğrencilerin, milliyet duygularını inciten kimi müderrislerin
değiştirilmesini istemeleri üzerine, geçici olarak kapatıldı.
|
|
13 Nisan 1922
|
İtalyanlar,
Söke yöresini boşaltmaya başladı.
|
|
14 Nisan 1922
|
Yusuf
İzzet Paşa öldü.
|
|
17 Nisan 1922
|
Mustafa
Kemal, Batı Cephesi karargahından Ankara'ya döndü.
|
|
21 Nisan 1922
|
Söke,
Yunanlılar tarafından işgal edildi.
|
|
25 Nisan 1922
|
İstanbul'da,
Garbi Trakya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu.
|
|
26 Nisan 1922
|
Yunan
şilebini, Türk denizcileri ele geçirdi.
|
|
6 Mayıs 1922
|
Başkomutanlık
Kanunu'nun süresi, ikinci defa üç ay daha uzatıldı.
|
|
11 Mayıs 1922 //22 Mayıs 1922
|
Hasan
Bey, iktisat vekili oldu. // San Remo Konferansı
kararları, TBMM'de reddedildi.
|
|
2 Haziran 1922
|
Moskova'dan
dönen Ali Fuat Paşa, Ankara'da Mustafa Kemal ile görüştü.
|
|
3 Haziran 1922
|
T.B.M.M.
Yunan zulmünü dünyaya duyurma kararı aldı.
|
|
4 Haziran 1922
|
Yunanistan'ın
Anadolu Orduları Başkomutanlığına, General Hacıanesti
atandı.
|
|
7 Haziran 1922
|
Averof gemisi ile iki Yunan gemisi, Samsun'u bombaladı.
|
|
11 Haziran 1922
|
Yunan
ordusu başkomutanı General Hacıanesti, Afyon'a
geldi.
|
|
14 Haziran 1922
|
Mustafa
Kemal Adapazarı'nda, annesi ile görüştü.
|
|
17 Haziran 1922
|
İsmet
Paşa, Ali İhsan Paşa'nın görevden alınmasını istedi.
|
|
18 Haziran 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal İzmit'te, Fransız yazarı Claude Farere ile görüştü. (T.B.M.M. Türkleri destekleyen
yazara, 21 Ocak 1922 günlü toplantıda teşekkür kararı almıştı.)
|
|
20 Haziran 1922
|
Fahrettin
Paşa, Ali İhsan Paşa'nın yerine vekaleten 1. Ordu komutanlığına atandı.
|
|
24 Haziran 1922
|
Mustafa
Kemal annesi ile birlikte, Adapazarı'ndan Ankara'ya döndü.
|
|
29 Haziran 1922
|
Nurettin
Paşa, 1. Ordu komutanlığına atandı.
|
|
3 Temmuz 1922
|
Ali İhsan
Paşa yargılanmak üzere, İstiklal Mahkemesi’ne sevk edildi.
|
|
8 Temmuz 1922
|
T.B.M.M.'nde İcra Vekilleri Heyeti'nin, Meclis başkanınca aday
gösterilmeksizin, gizli oyla seçilmesi kabul edildi.
|
|
13 Temmuz 1922
|
Dr. Adnan
Bey, T.B.M.M. ikinci başkanı oldu.
|
|
14 Temmuz 1922
|
Fransız
milli bayramı dolayısı ile Ankara'da Albay Mougun'in
evinde verilen şölende, Gazi Mustafa Kemal uzun bir konuşma yaptı.
|
|
16 Temmuz 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal , Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu toplantısında doğal
başkan, Ali Fuat (Cebesoy) Paşa ise Grup Başkanı
oldu. "Misak-ı Milli" temel ilke olarak
kabul edildi.
|
|
20 Temmuz 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal'in Başkomutanlık yetkileri, süresiz olarak uzatıldı.
|
|
21 Temmuz 1922
|
Mustafa
Kemal, Batı cephesine gitmek üzere Ankara'dan ayrıldı.
|
|
23 Temmuz 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal, Akşehir'e geldi.
|
|
25 Temmuz 1922
|
Genelkurmay
Başkanı Fevzi Paşa, Batı Cephesi’nin bulunduğu Akşehir'e ulaştı.
|
|
27 Temmuz 1922
|
Mustafa
Kemal Paşa, taarruza hazırlanma emrini verdi.
|
|
29 Temmuz 1922
|
İstanbul
Darülfünunu'ndan, milliyet duygularına aykırı söz ve davranışları dolayısı
ile bir bölük müderris çıkarıldı.
|
|
29 Temmuz 1922
|
İtilaf
devletleri, Yunanistan'a nota göndererek, İstanbul'u işgal etmelerine izin
vermeyeceklerini bildirdiler.
|
|
30 Temmuz 1922
|
Planların
son şeklini alması ve taarruz günü hakkında Başkomutan'ın karar vermesi. (26
Ağustos 1922)
|
|
30 Temmuz 1922
|
İzmir'deki
Yunan Başkomiseri Sterghiades
"Ionia" devletini ilan etti. (Bu kararı,
İstanbul ve Ankara hükümetleri ile İtilaf devletleri Ağustos ayı içinde
protesto ettiler.)
|
|
31 Temmuz 1922
|
Yeniden
düzenlenen İstiklal Mahkemeleri Kanunu'nu kabul edildi.
|
|
4 Ağustos 1922
|
Enver
Paşa öldürüldü.
|
|
6 Ağustos 1922
|
Batı
Cephesi komutanı İsmet (İnönü) Paşa, ordulara gizli olarak "Taarruza
Hazırlık" emri verdi.
|
|
6 Ağustos 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal, Ankara'ya döndü.
|
|
7 Ağustos 1922
|
Fevzi
Paşa, Ankara'ya döndü.
|
|
7 Ağustos 1922
|
İstanbul'da
İngiliz Yüksek Komiseri Sir H. Rumbold,
Vahidettin'le görüştü. Padişah, Yunanlıların işgal
ettikleri bölgelerin, Hükümetine verilmesi, Anadolu'daki hareketi bastırmada
kendisine yardım edilmesini istedi.
|
|
13 Ağustos 1922
|
Genelkurmay
Karargahı'nın, Ankara'dan Batı Cephesi'ne hareketi
|
|
14 Ağustos 1922
|
Celaleddin Arif Bey, başkanlık görevinden istifa etti.
|
|
16 Ağustos 1922
|
Genelkurmay
Karargahı, Akşehir'de göreve başladı.
|
|
17 Ağustos 1922
|
Başkomutan
Mustafa Kemal Paşa, Ankara'dan cepheye hareket etti.
|
|
20 Ağustos 1922
|
Başkomutan,
Akşehir'e geldi.
|
|
24 Ağustos 1922
|
Akşehir'deki
karargah, Şühut'a nakledildi.
|
|
25 Ağustos 1922
|
Mustafa
Kemal Paşa, Rauf Bey'e (Başbakan) ordularımızın yarın taarruza başlayacağını
bildirdi.
|
|
26 Ağustos 1922
|
Büyük
Taarruz başladı. (Saat : 5:30'da topçu ateşi ile)
|
|
26 Ağustos 1922
|
İznik
kurtuldu.
|
|
27 Ağustos 1922
|
Afyon
kurtuldu.
|
|
30 Ağustos 1922
|
Dumlupınar'da
Başkomutan Muharebesi kazanıldı.
|
|
31 Ağustos 1922
|
Mustafa
Kemal, Fevzi ve İsmet paşaların son durumu değerlendirmeleri ve Başkomutan'ın
takip emrini vermesi.
|
|
1 Eylül 1922
|
Mustafa
Kemal Paşa'nın Başkomutanlık emri: "Ordular! İlk Hedefimiz Akdenizdir. İleri!"
|
|
2 Eylül 1922
|
Yunan
Başkomutanı Trikopis, Çalköy
civarında esir alındı, Eskişehir kurtarıldı.
|
|
3 Eylül 1922
|
30
Ağustos Muharebesi'ne "Başkomutan Muharebesi" adı verildi.
|
|
3 Eylül 1922
|
Gazi Mustafa
Kemal, Dumlupınar'dan Uşak'a geldi.
|
|
4 Eylül 1922
|
Yunanlılar
Akşehir'i yaktı, Söğüt ve Kula kurtarıldı.
|
|
5 Eylül 1922
|
Bilecik
kurtarıldı.
|
|
6 Eylül 1922
|
Bursa'nın
Yunanlılarca işgal edilmesi üzerine, T.B.M.M. kürsüsüne örtülmüş olan kara
örtü kaldırıldı.
|
|
6 Eylül 1922
|
Yunanistan'ın
Anadolu ordularına Başkomutan olarak atadığı Polyemekalis
İzmir'e geldi.
|
|
7 Eylül 1922
|
İtilaf
devletleri, Ankara Hükümeti’ne başvurarak mütareke istediler. Yunanistan'ın
Anadolu'yu boşaltmasını koşul olarak ileri sürdüler.
|
|
7 Eylül 1922
|
Yunanistan'da
hükümet istifa etti. Yeni kabineyi Kalogeropulus
kurdu.
|
|
7 Eylül 1922
|
Aydın'ın
kurtuluşu
|
|
8 Eylül 1922
|
Manisa'nın
kurtuluşu
|
|
9 Eylül 1922
|
İzmir
geri alındı.
|
|
10 Eylül 1922
|
Mustafa
Kemal Paşa'nın İzmir'e girişi
|
|
10 Eylül 1922
|
Bursa'nın
kurtuluşu
|
|
12 Eylül 1922
|
Akdeniz
İngiliz Filosu Başkomutanı Amiral Brock, Ankara'nın
İngilizlerle savaş halinde olup olmadığını, Gazi Mustafa Kemal'e mektupla
sordu. (Gazi Mustafa Kemal, 13 Eylül'de yanıt vererek, iki hükümetin siyasal
ilişkiler kurabileceğini bildirdi.)
|
|
13 Eylül 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal'in ulusa bildirisi. (Ulusu kutlarken, İzmir'den, Bursa'dan,
Akdeniz ufuklarından ordunun selamını bildirdi.)
|
|
14 Eylül 1922
|
Mustafa
Kemal'e "İzmir hemşehriliği" payesi verildi.
|
|
15 Eylül 1922
|
Ayvalık
ve bazı kasabalar işgalden kurtarıldı.
|
|
15 Eylül 1922
|
İngiliz
kabinesi aldığı kararla, Gazi Mustafa Kemal Paşa'ya, tarafsız bölgeye
saldırmaması için bildiride bulunmayı ve bir konferans toplanmasını öngördü.
|
|
17 Ağustos 1922
|
Türk
birlikleri Bandırma'ya girdi.
|
|
18 Eylül 1922
|
İtilaf
devletleri, İstanbul ve Boğazlardaki tarafsız bölgelerin tarafsızlığına
uyulması konusunda Ankara Hükümeti’ne nota verdi.
|
|
18 Eylül 1922
|
Erdek ve
Biga Yunan işgalinden kurtarıldı.
|
|
19 Eylül 1922
|
Başkomutan,
General Pelle ile İzmir'de görüştü.
|
|
19 Eylül 1922
|
Fransız
ve İtalyan'lar Çanakkale'nin Anadolu yakasını boşaltılar.
|
|
20 Eylül 1922
|
Fransız
ve İtalyan kuvvetleri Çanakkale'den çekildi.
|
|
23 Eylül 1922
|
İtilaf
devletlerinin zaferden sonra ilk notaları
|
|
24 Eylül 1922
|
Damat Ferid yurt dışına kaçtı.
|
|
24 Eylül 1922
|
Türk
kuvvetleri Çanakkale'de "tarafsız bölge" ye girdi.
|
|
27 Eylül 1922
|
General Harington, Gazi Mustafa Kemal'e, İstanbul'daki Yunan
donanmasının uzaklaştırıldığını bildirdi.
|
|
27 Eylül 1922
|
Yunanistan'da
ihtilal. Kral Konstantin tahtı bıraktı.
|
|
28 Eylül 1922
|
Franklin Bouillon'un güvence vermesi üzerine, Türk ordularının
Boğazlara yönelen hareketi durduruldu.
|
|
29 Eylül 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal , İtilaf devletlerinin 23 Eylül notasına yanıt vererek, Mudanya
Konferansı'nın kabul edildiğini, İsmet (İnönü) Paşa'nın delege olarak
atandığını bildirdi.
|
|
30 Eylül 1922
|
İsmet
Paşa, Mudanya Konferansı delegesi olarak Mudanya'ya hareket etti.
|
|
1-2 Ekim 1922
|
Franklin Bouillon, müttefik fevkalade komiserleriyle toplantı
yaptı.
|
|
3-11 Ekim 1922
|
Mudanya
Konferansı
|
|
4 Ekim 1922
|
İtilaf
devletlerinin 23 Eylül notasına, T.B.M.M. Hükümeti geniş yanıtını verdi.
|
|
5 Ekim 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal, kendisine önerilmiş olan Ankara hemşehriliğini kabul etti.
|
|
5 Ekim 1922
|
Fethi Bey
Dahiliye vekili oldu.
|
|
7 Ekim 1922
|
Paris
Kararları
|
|
9 Ekim 1922
|
Fransız
ve İtalyan delegeleri, İsmet Paşa ile özel bir görüşme yaptılar.
|
|
10 Ekim 1922
|
İsmet
Paşa'ya antlaşma imzalamada yetki verildi.
|
|
10 Ekim 1922
|
Mustafa
Kemal Paşa'nın, Franklin Bouillon'a gönderdiği
karşılık mesajı
|
|
11 Ekim 1922
|
Mudanya
Ateşkes Antlaşması imzalandı.
|
|
14 Ekim 1922
|
MudanyaAteşkes Antlaşması, Yunan Hükümeti tarafından kabul edildi.
|
|
15 Ekim 1922
|
Mudanya
Ateşkes Antlaşması yürürlüğe girdi.
|
|
15 Ekim 1922
|
Yunanlılar
Doğu Trakya'yı boşaltmaya başladı.
|
|
16 Ekim 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal Bursa'ya gitti.
|
|
19 Ekim 1922
|
Trakya'yı
teslim almakla görevlendirilen Refet (Bele),
İstanbul'a geldi.
|
|
19 Ekim 1922
|
İngiltere
Başbakanı Lloyd George iktidardan düştü. 23 Ekim'de Bonar
Law kabinesi kuruldu.
|
|
23 Ekim 1922
|
Doğu
Trakya'nın devir teslim tarihleri saptandı.
|
|
26 Ekim 1922
|
İsmet
Paşa Hariciye vekilliğine getirildi.
|
|
26 Ekim 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal, kendisine "fahri müderrislik" veren İstanbul
Darülfünunu Edebiyat Medresesi'ne teşekkür etti.
|
|
27 Ekim 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal, Bursa'da öğretmenlere bir konuşma yaptı.
|
|
27 Ekim 1922
|
İsmet
Paşa, Batı Cephesi komutanlığından ayrıldı.
|
|
27 Ekim 1922
|
Fevzi
(Çakmak) Paşa, Genelkurmay Başkanlığı üzerinde kalmak üzere Batı Cephesi komutanlığına
atandı.
|
|
28 Ekim 1922
|
İtilaf
devletleri, Lozan'da toplanacak Konferans için Ankara ve İstanbul
hükümetlerinden delege gönderilmesini istediler. (Ankara Hükümeti 29 Ekim'de,
öneriyi kabul ettiğini bildirdi.)
|
|
30 Ekim 1922
|
"Osmanlı
İmparatorluğu'nun İnkıraz Bulup Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti
Teşekkül Ettiğine Dair Heyet-i Umumiye" kararı
|
|
30 Ekim 1922
|
İstanbul'da
son Heyet-i Vükela toplantısı yapıldı. (Askeri tıp öğrencileriyle ilgili bir
karar alınmıştır.)
|
|
31 Ekim 1922
|
Doğu
Trakya, Türk Jandarma ve sivil memurlarına teslim edilmeye başlandı. Çorlu,
Silivri teslim edildi.
|
|
1 Kasım 1922
|
Türk
Jandarma birlikleri, Çanakkale Boğazı bölgesinde ve diğer yerlerde yeni
durumlarını aldılar.
|
|
1 Kasım 1922
|
Saltanat
kaldırıldı.
|
|
4 Kasım 1922
|
İstanbul'da
Tevfik Paşa kabinesinin istifasıyla son Osmanlı
Hükümeti de ortadan kalktı. İstanbul, Ankara Hükümeti’nin denetimine girdi.
|
|
4 Kasım 1922
|
Osmanlı
Devleti'nin resmi gazetesi "Takvim-i Vekayi"nin
son sayısı çıktı.
|
|
4 Kasım 1922
|
İsmet
(İnönü) Paşa, Saltanatın kaldırıldığını İtilaf devletlerine bildirdi.
|
|
5 Kasım 1922
|
Refet (Bele), İstanbul'da nezaretlere, her türlü çalışmaları
kesmeleri buyruğunu verdi. İstanbul Hükümeti böylelikle sona erdi.
|
|
5 Kasım 1922
|
Lozan'a
gidecek heyet, Ankara'dan ayrıldı.
|
|
6 Kasım 1922
|
T.B.M.M.'nce kabul edilen kanunlar, İstanbul ve Trakya'da
uygulanmaya başlandı.
|
|
9 Kasım 1922
|
Lozan'a
gidecek heyet İstanbul'dan ayrıldı.
|
|
10 Kasım 1922
|
Kırklareli'nin
işgalden kurtuluşu.
|
|
10 Kasım 1922
|
VI.
Mehmet Vahidettin'in son selamlık töreni yapıldı.
|
|
11 Kasım 1922
|
Türk
Heyeti Lozan'a vardı.
|
|
16 Kasım 1922
|
Son
Padişah Vahidettin, İşgal Orduları Başkomutanı Harrington'a yazıyla başvurarak, İstanbul'da hayatını
tehlikede gördüğünü ve İngiltere'ye sığınmak isteğini bildirdi.
|
|
17 Kasım 1922
|
Vahidettin, İngiliz savaş gemisi Malaya ile İstanbul'dan kaçtı.
|
|
18 Kasım 1922
|
Vahidettin, T.B.M.M.'nce halifelikten
düşürüldü.
|
|
18 Kasım 1922
|
Abdülmecid Efendi halife seçildi.
|
|
20 Kasım 1922
|
Lozan
Konferansı'nın başlaması
|
|
21 Kasım 1922
|
Lozan Konferansı'nın
ilk oturumu yapıldı.
|
|
25 Kasım 1922
|
Edirne
işgalden kurtuldu.
|
|
26 Kasım 1922
|
Çanakkale
işgalden kurtuldu.
|
|
28 Kasım 1922
|
"Sened-i Hakanilerin Balasına
Mevzu Tuğra Yerine "Türkiye Büyük Millet Meclisi" Nam-ı Alisinin
İkamesi ve Sened-i Mezkure
İzafe olunan "Hakani" Kaydının Ref'i ile "Milli" Sıfat-ı Mübeccelinin
Vaz'ı Hakkında Kararname" yayınlandı.
|
|
28 Kasım 1922
|
Yunanistan'da,
yenilgiye neden olan kabine üyleri ile Başkomutan Hacıanesti, idama mahkum edildi.
|
|
30 Kasım 1922
|
Mudanya
Ateşkes Antlaşması uyarınca, Doğu Trakya'nın teslim işlemleri tamamlandı.
|
|
2 Aralık 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal T.B.M.M.'nde, üç milletvekilinin,
seçim kanununun değiştirilmesi yolunda verdikleri önerge üzerinde konuştu.
|
|
6 Aralık 1922
|
Dr. Adnan
Bey, T.B.M.M. ikinci başkanlığından istifa etti.
|
|
6 Aralık 1922
|
Gazi
Mustafa Kemal , Ankara'da Hakimiyet-i Milliye, Öğüt, Yenigün
muhabirlerine, Halk Fırkası'nı kuracağını açıkladı.
|
|
13 Aralık 1922< |