KISIM I
GENEL HÜKÜMLER
BÖLÜM I
Kapsam-Amaç-Temel İlkeler İstihdam Şekilleri
Kapsam
Madde 1 : (Değişik : 30/5/1974-KHK 12/1 md. Aynen kabul, 15/5/1975-1987/1 md.) Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefa-let sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır. Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler uygulanır. (Değişik : 19/2/1980-2261/1 md.) Anayasa Mahkemesi üye ve yedek üyeleri ile raportörleri ; ha-kimlik ve savcılık mesleklerinde veya bu mesleklerden sayılan görevlerde bulunanlar, Danıştay ve Sayıştay meslek mensupları ve Sayıştay savcı ve yardımcıları, Üniversitelerin, İktisadi ve Ticari İlim-ler Akademilerinin, Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademilerinin, Devlet Güzel Sanatlar Akade-milerinin, Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsünün öğretim üye ve yardımcıları, Cumhur-başkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri, Genel Kurmay, Mehteran Bölüğü Sanatkarları, Devlet Tiyatro-su ile Devlet Opera ve Balesi ve Belediye Opera ve Tiyatroları ile şehir ve belediye konservatuar ve orkestralarının sanatkar memurları, uzman memurları ve stajyerleri ; Spor Toto Teşkilatında çalışan personel ; subay, astsubay, uzman çavuş ve uzman jandarmalar ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine tabidir. Amaç Madde 2 : (Değişik : 23/12/1972-KHK 2/1 md.) Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev hak, yüküm ve sorumlu-luklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler. Bu Kanunun uygulanmasını göstermek veya emrettiği hususları belirtmek üzere tüzükler çıkarılır. Bu kanunda öngörülen yönetmelikler Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulur. Temel İlkeler Madde 3 : Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır: Sınıflandırma A. (Değişik : 31/7/1970-1327/2 md.) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde ça-lışan Devlet memurlarını, görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmak. Kariyer B. Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetiştirme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en üst derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak. Liyakat C. Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet Memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır. İstihdam Şekilleri Madde 4 : (Değişik :30/5/1974-KHK 12 md. ; değiştirilerek kabul : 15/4/1975-1897/1 md.) Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür. a. Memur Mevcut kuruluş biçimine bakmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır. Yukarıdaki tanımlamalar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, prog-ramlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır. b. Sözleşmeli Personel Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, ger-çekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca geçici olarak söz-leşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir. (36. maddenin Teknik Hizmetler Sınıfında belirtilen görevlerde yukarıdaki fıkra uyarınca çalıştırılanlar için, işin ge-çici şartı aranmaz.) Bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır. Ancak yabancı uyrukluların; tarihi belge ve eski harflerle yazılmış arşiv kayıtlarını değerlendiren-lerin; mütercimlerin; tercümanların; dava adedinin azlığı nedeniyle kadrolu avukat istihdamının ge-rekli olmadığı yerlerde avukatların, kadrolu istihdamın mümkün olmadığı hallerde, Bakanlar Kuru-lunca tespit edilecek esas ve şartlarla tabip veya uzman tabiplerin; Adli Tıp Müessesesi uzmanlarının; Devlet Konservatuarları sanatçı ve öğretim üyelerinin; İstanbul Belediyesi Konservatuarı sanatçıları-nın; Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ile diğer kuruluşlarda belirli bazı hiz-metlerde çalıştırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları caizdir. (Eklenen : 5/7/1991-KHK/433-1 md.) Yürürlükten kaldırılmıştır. c. Geçici Personel Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğunda Devlet personel Bakanlığının ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir. d. İşçiler a, b ve c fıkralarında belirtilenler dışında kalan kişilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz. Dört İstihdam Şekli Dışında Personel Çalıştırılmayacağı Madde 5 : (Değişik : 23/12/1972-KHK2/1 md.) Bu kanuna tabi kurumlar, dördüncü maddede ya-zılı dört istihdam şekli dışında personel çalıştıramazlar. BÖLÜM 2 ÖDEV ve SORUMLULUKLAR Sadakat Madde 6 : (Değişik : 15/5/1982-2670/1 md. ) devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatle bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sadakatle uygulamak zorundadırlar. Devlet memurları bu hususu "Asli Devlet Memurluğu"na atan-dıktan sonra en geç bir ay içinde kurumlarınca düzenlenecek bir merasimle yetkili amirlerin huzurun-da yapacakları yeminle belirtirler ve özlük dosyalarına konulacak aşağıdaki "Yemin Belgesi"ni imza-layarak göreve başlarlar. "Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına, Atatürk İnkılap ve İlkelerine, Anayasada ifadesi bulunan Türk Milliyetçiliğine sadakatle bağlı kalacağıma ; Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını milletin hizme-tinde olarak tarafsız ve eşitlik ilkelerine bağlı kalarak uygulayacağıma ; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyip koruyup bunları geliştirmek için çalışacağıma ; in-san haklarına ve Anayasanın temel ilkelerine dayanan milli, demokratik, laik bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarımı bilerek, bunları davranış halinde gösterece-ğime namusum ve şerefim üzerine yemin ederim." Tarafsızlık ve Devlete Bağlılık Madde 7 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/2 md. ) Devlet memurları siyasi partiye üye olamazlar, her-hangi bir siyasi parti, kişi veya zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamaz-lar ; görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamazlar, hiçbir şekilde siyasi ve ideolojik amaçlı beyanda bulunamazlar ve bu eylemlere katılamazlar. Devlet memurları her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetindedirler. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı olan, memleketin bağımsızlığını ve bütünlüğünü bo-zan, Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğini tehlikeye düşüren herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Ay-nı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, teşekküle veya derneğe katılmazlar, bunlara yardım edemezler. Davranış ve İşbirliği Madde 8 : Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hiz-met içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar. Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır. Yurt Dışında Davranış Madde 9 : Devlet memurlarından sürekli veya geçici görevle veya yetişme, inceleme ve araştırma için yabancı memleketlerde bulunanlar, Devlet itibarını veya görev haysiyetini zedeleyici fiil ve dav-ranışlarda bulunamazlar. Amir Durumunda Olan Devlet Memurlarının Görev ve Sorumlulukları Madde 10 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/3 md. ) Devlet memurları, amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri, zamanında ve eksiksiz ola-rak yapmaktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten görevli ve sorumludurlar. Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun, tü-zük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır. Amir, maiyetindeki memurlara kanunlara aykırı emir veremez ve maiyetindeki memurlardan hu-susi bir menfaat temin edecek bir talepte bulunamaz, hediyesini kabul edemez ve borç alamaz. Devlet Memurlarının Görev ve Sorumlulukları Madde 11 : ( Değişik . 12/5/1982-2670/4 md. ) Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve gö-revlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar. Devlet memuru, amirinden aldığı emri Anayasa, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yapmaya mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir. Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilemez, yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz. Acele hallerde kamu düzeninin ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla gösterilen istisnalar saklıdır. Kişisel Sorumluluk ve Zarar Madde 12 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/5 md. ) Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bu-lundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zara-rın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır. Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte, en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen za-rarlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir. Kişilerin Uğradıkları Zararlar Madde 13 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/6 md. ) ( Değişik birinci fıkra : 6/6/1990- 3657/1 ) Kişiler, kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan ötürü, bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açarlar. Ancak, Devlet dairelerine tevdi veya bu dairelerce tahsil veya muhafaza edilen para ve para hükmündeki değerli kağıtların ilgili personel ta-rafından zimmete geçirilmesi halinde, zimmete geçirilen miktar cezai takibat sonucu beklenmeden Hazine tarafından hak sahibine ödenir. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hak-kı saklıdır. 12. maddeyle bu maddede belirtilen zararların nevi, miktarlarının tespiti, takibi, amirlerin sorum-lulukları ve yapılacak işlemlerle ilgili diğer hususlar Başbakanlıkça düzenlenecek yönetmelikle belir-lenir. Mal Bildirimi Madde 14 : Devlet memurları, kendileriyle eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında, özel kanunda yazılı hükümler uyarınca mal bildirimi verirler. Basına Bilgi veya Demeç Verme Madde 15 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/7 md. ) Devlet memurları, kamu görevleri hakkında ba-sına, haber ajanslarına veya radyo-televizyon kurumlarına bilgi veya demeç veremezler. Bu konuda gerekli bilgi ancak Bakanın yetkili kılacağı görevli ; illerde valiler veya yetkili kılacağı görevli tara-fından verilebilir. Askeri hizmet ile ilgili bilgiler, özel kanunların yetkili kıldığı personel dışında hiçbir kimse tara-fından açıklanamaz. Resmi Belge, Araç ve Gereçlerin Yetki Verilen Mahaller Dışına Çıkarılmaması ve İadesi Madde16 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/8 md. ) Devlet memurları görevleri ile ilgili resmi belge, araç ve gereçleri yetki verilen mahaller dışına çıkaramazlar, hususi işlerinde kullanamazlar. Devlet memurları, görevleri icabı kendilerine teslim edilen resmi belge, araç ve gereçleri görevleri sona erdiği zaman iade etmek zorundadırlar. Bu zorunluluk memurun mirasçılarına da şamildir. BÖLÜM 3 GENEL HAKLAR Uygulamayı İsteme Hakkı Madde 17 : Devlet memurları, bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yayınlanan tüzük ve yönetme-liklere göre tayin ve tespit olunup, yürürlükte bulunan hükümlerin kendileri hakkında aynen uygulan-masını istemek hakkına sahiptirler. Güvenlik Madde 18 : Kanunlarda yazılı haller dışında, Devlet memurunun memurluğuna son verilemez, ay-lık ve başka hakları elinden alınamaz. Emeklilik Madde 19 : Devlet memurlarının özel kanunda yazılı belirli şartlar içinde emeklilik hakları vardır. Çekilme Madde 20 : Devlet memurları, bu Kanunda belirtilen esaslara göre memurluktan çekilebilirler. Müracaat, Şikayet ve Dava Açma Madde 21 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/9 md. ) Devlet memurları, kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat ; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikayet ve dava açma hakkına sahiptirler. Müracaat ve şikayetler söz ve-ya yazı ile yakın amirden başlayarak silsile yolu ile şikayet edilen amirler atlanarak yapılır. Müracaat ve şikayetler incelenerek en kısa zamanda ilgiliye bildirilir. Müracaat ve şikayetlerle il-gili esas ve usuller Başbakanlıkça hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir. Sendika Kurma Madde 22 : ( Mülga : 23/12/1972-KHK 2/5 md. ) İzin Madde 23 : Devlet memurları, bu kanunda gösterilen süre ve şartlarla izin hakkına sahiptirler. Kovuşturma ve Yargılama Madde 24 : Devlet memurlarının görevleri ile ilgili veya görevleri sırasında işledikleri suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması ve haklarında dava açılması özel hükümlere tabidir. İsnat ve İftiralara Karşı Koruma Madde 25 : Devlet memurları hakkındaki ihbar ve şikayetler, garaz veya mücerret hakaret için, uydurma bir suçun isnadı suretiyle yapıldığı ve soruşturma veya yargılamanın tabi olduğu kanuni bir işlem sonucunda bu isnat sabit olmadığı taktirde, merkezde bu memurun en büyük amiri, illerde valiler, isnatta bulunanlar hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet savcılığından isterler. BÖLÜM 4 YASAKLAR Toplu Eylem ve hareketlerde Bulunma Yasağı Madde 26 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/10 md. ) Bu Kanunun 21. maddesi ile hükme bağlanan hakkın kullanılmasında, birden fazla Devlet memurunun toplu olarak söz ve yazı ile müracaatları ve şikayetleri yasaktır. Devlet memurlarının kamu hizmetlerini aksatacak şekilde memurluktan kasıtlı olarak birlikte çe-kilmeleri veya görevlerine gelmemeleri veya görevlerine gelipte Devlet hizmetlerinin ve işlerinin ya-vaşlatılması veya aksatılması sonucunu doğuracak eylem ve hareketlerde bulunmaları yasaktır. Grev Yasağı Madde 27 : Devlet memurlarının greve karar vermeleri, grev tertiplemeleri, ilan etmeleri, bu yolda propaganda yapmaları yasaktır. Devlet memurları, herhangi bir greve veya grev teşebbüsüne katılamaz, grevi destekleyemez veya teşvik edemezler. Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı Madde 28 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK 12 ; Değiştirilerek kabul : 15/5/1975-1897-1 md. ) Me-murlar, Türk Ticaret kanununa göre "Tacir" veya "Esnaf" sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bu-lunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil veya kolektif şirketlerde ortak veya komandit şirkete komandite ortak olamazlar. ( Görevli oldukları ku-rumların iştiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevler hariç. ) Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri ile kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim ve denetim kurulları üyelikleri görevleri ve özel kanunlarda belirtilen görevler bu yasaklamanın dışındadır. Eşleri reşit olmayan veya mahcur olan, çocukları yasaklanan faaliyetlerde bulunan memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler. Hediye Alma, Menfaat Sağlama Yasağı Madde 29 : Devlet memurlarının doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye istemeleri ve görev-leri sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacı ile hediye kabul etmeleri veya iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları yasaktır. Denetimindeki Teşebbüsten Menfaat Sağlama Yasağı Madde 30 : Devlet memurunun denetimi altında bulunan veya kendi görevi veya mensup olduğu kurum ile ilgisi olan bir teşebbüsten, doğrudan doğruya veya aracı eliyle her ne ad altında olursa ol-sun bir menfaat sağlaması yasaktır. Gizli Bilgileri Açıklama Yasağı Madde 31 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/11 md. ) Devlet memurlarının kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri görevlerinden ayrılmış bile olsalar, yetkili bakanın yazılı izni olmadıkça açıklamaları yasaktır. KISIM II SINIFLANDIRMA Sınıf Madde 32 : ( Mülga : 30/5/1974-KHK 12/7 md. ; aynen kabul : 15/5/1975-1897/7 md. ) Kadroların Tespiti Madde 33 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK 12 ; Değiştirilerek kabul: 15//1975-1897/1) Kadrosuz me-mur çalıştırılamaz. Genel ve katma bütçeli kuruluşlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ; kanunlarla kurulan fonlar, kefalet sandıkları ve Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde memur deyimine giren kişilere gördürülen hizmetlerin gerektirdiği görevler için tespit olunan kadrolar, Genel kadro kanununda gös-terilir. Milli güvenliğe ilişkin kadrolardan gizli kalması gerekenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. İl Özel İdareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birliklerin kadroları, yetkili organlarınca ha-zırlanarak İçişleri Bakanlığının onayı ile tamamlanır. Yukarıdaki fıkrada sözü edilen kadroların kaldırılması veya bu kadrolarda yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir. Kadroların Hazırlanması Madde 34 : ( Değişik : 31/7/1970-1327/7 md. ) Devlet memurları için kurumlarınca teklif edilen kadrolar Maliye Bakanlığı, Devlet Personel Başkanlığı ve ilgili kurumlarca birlikte hazırlanır. 1, 2, 3 ve 4'üncü derecede kadro ihdas edilebilmesi için ayrıca Maliye Bakanlığı ile Devlet Perso-nel Başkanlığının görüşüne dayanılarak Bakanlar Kurulu kararı alınması şarttır. ( Milli güvenliğe iliş-kin kadrolar dairesince hazırlanır. Özel kanunda yazılı şekle uygun olarak onaylanır. ) Kadro Cetvelleri Madde 35 : ( Değişik : 31/7/1970-1327/8 md. ) 33 ve 34'üncü maddeler uyarınca hazırlanan kadro cetvellerinde her kurum için gerekli kadroların sınıfı, derecesi, unvanı ve adedi gösterilir. Tesis Edilen Sınıflar Madde 36 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK/12 ; Değiştirilerek kabul : 15/5/1975-1897/1 md. ) Bu ka-nuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları aşağıda gösterilmiştir. I. Genel İdare Hizmetleri Sınıfı Bu kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare Hizmetleri sınıfını teşkil eder. II. Teknik Hizmetler Sınıfı Bu kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hü-kümlerine göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolof, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matema-tiksel iktisatçı, iktisatçı ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da öğretmenlik mes-leği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, mimarlık ve mühendislik fakültesi veya bölümlerinden me-zun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek bölge plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekni-ker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup en az orta derecede mesleki tahsil gör-müş bulunanlar, Teknik Hizmetler Sınıfını teşkil eder. III. Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı Bu sınıf, sağlık hizmetlerinde ( hayvan sağlığı dahil ) mesleki eğitim görerek yetişmiş olan tabip, diş tabibi, eczacı, veteriner hekim gibi memurlar ile bu hizmet sahasında çalışan yüksek öğrenim gör-müş fizikoterapist, tıp teknoloğu, ebe, hemşire, sağlık memuru, sosyal hizmetler mütehassısı, biyo-log, psikolog, diyetçi, sağlık mühendisi, sağlık fizikçisi, sağlık idarecisi ile ebe ve hemşire, hemşire yardımcısı (fizik tedavi, laboratuar, eczacı, diş, anestezi, röntgen teknisyenleri ve yardımcıları, çevre sağlığı ve toplum sağlığı teknisyenleri dahil.) , sağlık savaş memuru, hayvan sağlık memuru ve ben-zeri sağlık personelini kapsar. IV. Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı Bu sınıf, bu Kanun kapsamına giren kurumlarda eğitim ve öğretim vazifesiyle görevlendirilen öğ-retmenleri kapsar. V. Avukatlık Hizmetleri Sınıfı Avukatlık hizmetleri sınıfı, özel kanunlara göre avukatlık ruhsatına sahip, baroya kayıtlı ve ku-rumlarını yargı mercilerinde temsil yetkisine haiz olan memurları kapsar. VI. Din Hizmetleri Sınıfı Din hizmetleri sınıfı, özel kanunlarına göre çeşitli derecelerde dini eğitim görmüş olan ve dini gö-rev yapan memurları kapsar. VII. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Bu sınıf, özel kanunlara göre polis, komiser, komiser muavini, baş komiser, emniyet müfettişi, polis müfettişi, emniyet amiri ve emniyet müdürü ve emniyet müdürü sıfatını kazanmış emniyet mensubu memurları kapsar. VIII. Yardımcı Hizmetler Sınıfı Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosya dağıtmak ve toplamak, müracaat sa-hiplerini karşılamak ve yol göstermek ; hizmet yerlerini temizleme, aydınlatma ve ısıtma işlerinde ça-lışmak veya basit iklim rasatlarını yapmak, ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavi kurum-larında hastaların ve hastanelerin temizliği ve basit bakımı ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurum-larda, çarşı mahallerde koruma ve muhafaza hizmetleri gibi ana hizmetlere yardımcı mahiyetteki gö-revlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bu mahiyette olmak üzere ihdasına lüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ile görevli bulunanlardan 4'üncü maddenin D bendinde tanımlananların dışın-da kalanları kapsar. ( Ek : 22/3/1988-KHK 318/1 md. ) Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine getirilmesi gereken hizmetlerden hizmet yerlerinin ve tedavi kurumlarının temizlenmesi, tesisatın bakım ve işletilmesi ve benzeri nitelikteki hizmetlerin üçüncü şahıslara ihale yoluyla gördürülmesi mümkündür. ( Ek : 18/5/1994-KHK 527/1 md. 28/2/1995-4081 s. y. m. ile yürürlükten kaldırılmıştır. ) IX. Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfı Bu sınıf, valiler ve kaymakamlar ile bu sıfatları kazanmış olup İçişleri Bakanlığı merkez ve iller kuruluşunda çalışanları ve maiyet memurlarını kapsar. X. Milli İstihbarat Hizmetleri Sınıfı Bu sınıf, Milli İstihbarat Teşkilatı Kadrolarında veya bu teşkilat emrinde çalıştırılanlardan özel ka-nunlarında gösterilen veya Başbakanlıkça tespit edilen görevleri ifa edenleri kapsar. Ortak Hükümler A. Sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecek derece ve kademeleri aşağıda gösterilmiştir. GİRİŞ YÜKSELİNEBİLECEK DERECE KADEME DERECE KADEME İlkokulu bitirenler 15 1 7 Son Ortaokulu bitirenler 14 2 5 Son Ortaokul dengi mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 14 3 5 Son Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 13 1 4 Son Ortaokul üstü 2 yıl mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 13 2 4 Son Liseyi bitirenler 13 3 3 Son Lise dengi mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 12 2 3 Son Lise veya dengi okullar üstü 1 yıllık mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 11 1 2 Son Lise veya dengi okullar üstü 2 yıl veya ortaokul üstü en az 5 yıllık mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 10 1 2 Son Lise veya dengi okullar üstü 3 yıl teknik veya mesleki öğrenimi bitirenler 10 2 2 Son 2 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 10 2 1 Son 3 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 10 3 1 Son 4 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 1 1 Son 5 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 2 1 Son 6 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler 9 3 1 Son 1. Avukatlık stajını açıkta iken yapanlara iki, memuriyette iken yapanlara bir kademe ilerlemesi uygulanır. 2. Dört yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan öğretmenlik hizmetinde çalışanlar, Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Oku-lu ve Erkek Teknik Öğretmen Okulu ve Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu mezunları, İs-tanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi ile uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu mezunları, Teknik Eğitim Fakültesi (Yüksek Teknik Öğretmen Okulu ve Güzel Sanatlar Fakültesi, İstanbul Dev-let Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu) mezunları, öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece ; 3. Beş yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühendis, yük-sek mimar, mimar sıfatlarını almış olanlar ile bunlardan eğitim ve öğretim hizmetlerinde çalışanlar, öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece ; 4. Teknik hizmetler sınıfında görev almak şartıyla jeolog, jeofizikçi, hidrojeolog, hidrolog, jeo-morfolog, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (hareket araştırmacısı), matematik-sel iktisatçı (ekonometrici), Erkek Teknik Öğretmen Okulu mezunları, fen memurları, teknikerler ve yüksek teknikerler, tütün ve müskirat eksperleri, tarım alet ve makineleri uzmanlık yüksek okul me-zunları ile benzeri fen bilimleri ve teknik bilimler lisansiyerleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun olan şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek bölge plancısı, Gazi Ü-niversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Teknoloji Bölümü İş ve Teknik Anabilim Dalı mezunları, üni-versitelerin arkeoloji ve sanat tarihi bölümlerinin Prehistorya, Protohistorya ve Ön Asya Arkeolojisi, Plastik Arkeoloji Anabilim Dallarından mezun olanlar, öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece ; 5. Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim görenlerden tabip, diş tabibi, veteriner hekim, ec-zacı ile benzeri sağlık bilimleri ile lisansiyerler ( hayvan sağlığı dahil ), biyolog unvanına sahip aka-demik personel giriş derece ve kademelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak derece ve ka-demelerden hizmete alınırlar. 6. a. Lise ve dengi okul mezunu olup, özel kanunları gereğince sınava tabi tutularak orta dere-celi okul öğretmenliği ehliyetini alanlar ve ilköğretim müfettişliği unvanını kazananlar, mesleki ve teknik öğretim okulları meslek, atölye veya kurs öğretmenliğine atananlar 11'inci derecenin birinci kademesinden hizmete alınırlar. b. Ortaokul ve dengi, lise ve dengi okulların normal öğrenim süresinden fazla olması halin-de, başarılı her öğrenim yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır. Bunlardan teknik öğretim okulları mezunlarına, meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmaları halinde ayrıca bir kademe ilerlemesi daha verilir. 7. a. Kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmada kanuni nitelik olarak şart koşulan kursları, memurluğa girmeden önce başarı ile bitirenler hakkında bu meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmış olmak ve üç kademeyi geçmemek şartıyla, bu kurslarda geçirdikleri başarılı sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır. b. Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluşlarında halen görevli bulunanlarla yeniden göreve atana-caklardan hafız oldukları Diyanet İşleri Başkanlığınca tespit edilecek bir yönetmelik uyarınca belirle-nenlere bir derece yükselmesi verilir.( Lisansüstü eğitim sebebiyle verilen derece ve kademe ilerle-mesi bu fıkra gereğince verilen derece ilerlemesiyle birlikte uygulanamaz. ) 8. a. Emniyet hizmetleri sınıfına girenlerden: İlkokul, ortaokul ve dengi okulları bitirenler, ilko-kul ve ortaokulu bitirenlerin giriş derecesine iki derece ; lise ve dengi okulları bitirenler, liseyi biti-renler için tespit edilen giriş ve kademe derecesine bir derece, b. Genel idare hizmetleri sınıfına girenlerden orman muhafaza memuru ve baş memuru ile gümrük muhafaza memur ve amirlerine ilkokul, ortaokul ve lise öğrenimleri için bu kanunda tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece, c. Mesleki öğrenim veya kurs görmek ve özel yarışma sınavını başarmak suretiyle atanacak Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi tutanak müdürlüğü stenograflarına öğrenim giriş derece ve kademelerine bir derece, İlave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar. 9. Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında yüksek öğrenim üstü mastır derecesi almış olanlarla yüksek öğrenim kurumlarından az bir yıl ilave öğrenim yaparak lisansüstü ihtisas sertifikası alanlara bir kademe ilerlemesi, tıpta uzmanlık belgesi alanlara, meslekleri ile ilgili öğrenim dallarında doktora yapanlara bir derece yükselmesi uygulanır. Mastır derecesi alıp bir kademe ilerlemesinden yaralanan memura, mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı taktirde iki kademe ilerlemesi uygulanır. 10. Doktora üstü üniversite doçentliği unvanını üniversitede görevli iken kazananlara bir derece, diğer memuriyetlerde iken bu unvanı kazananlara iki kademe ilerlemesi uygulanır. 11. ( Değişik : 29/11/1984-KHK 243/1 ) Mesleğe özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle a-lınan Başbakanlık, Bakanlık ve bağımsız genel müdürlükler müfettiş yardımcıları ile bağlı müfettiş yardımcıları ve Diyanet İşleri Başkanlığı müfettiş yardımcıları, Başbakanlık uzman yardımcıları, Devlet Planlama Teşkilatı uzman yardımcıları ; Devlet Personel Başkanlığı Devlet Personel uzman yardımcıları, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu uzman yardımcıları, Hazine Müsteşarlığı ban-kalar yeminli murakıp yardımcıları, stajyer Hazine kontrolörleri, maiyet memurları ; Dışişleri Bakan-lığı meslek memurları, Maliye Bakanlığı hesap uzman yardımcıları, sigorta denetleme uzman yar-dımcıları ve aktüer yardımcıları, Bakanlıklar Merkez Kuruluşu stajyer kontrolörleri ( Değişik : 27/6/ 1989-KHK 375/4 md. ), Emniyet Genel Müdürlüğü dernek denetçi yardımcıları, Devlet Bütçe uzma-nı yardımcıları ( Ek: 13/11/1996-4208/21 md. ), mali suçları araştırma uzman yardımcıları, tüketici ve rekabet uzman yardımcıları, marka uzman yardımcıları, patent uzman yardımcıları, çevre uzman yardımcıları, denizcilik uzman yardımcıları, gümrük uzman yardımcıları, Devlet muhasebe uzman yardımcıları, Devlet malları uzman yardımcıları, Maliye uzman yardımcıları, gelir uzman yardımcı-ları, milli emlak uzman yardımcıları, vergi denetmen yardımcıları, milli emlak denetmen yardımcıla-rı, Dış Ticaret Müsteşarlığı dış ticarette standardizasyon denetmen yardımcıları, Bakanlık ve bağlı kuruluşların Avrupa Topluluğu uzman yardımcıları, Hazine uzman yardımcıları, dış ticaret uzman yardımcıları ile İçişleri Bakanlığı planlama uzman yardımcılarının özel yeterlik sınavı yönetmelikle-rine göre yapılacak yeterlik sınavlarında başarı göstererek müfettişliğe, kaymakamlığa, Başbakanlık uzmanlığına, Devlet planlama uzmanlığına, Devlet personel uzmanlığına, bankalar yeminli murakıp-lığına, hesap uzmanlığına, sigorta denetleme uzmanlığına ve aktüerliğine, kontrolörlüğe, dernek de-netçiliğine, Devlet bütçe uzmanlığına ( Ek : 13/11/1996-4208/21 md. ), mali suçları araştırma uzman-lığına, tüketici ve rekabet uzmanlığına, marka uzmanlığına, patent uzmanlığına, çevre uzmanlığına, denizcilik uzmanlığına, gümrük uzmanlığına, Devlet muhasebe uzmanlığına, Devlet gelir uzmanlığına, Devlet malları uzmanlığına, maliye uzmanlığına, gelir uzmanlığına, milli emlak uzman-lığına, vergi istihbarat uzmanlığına, muhasebe denetmenliğine, vergi denetmenliğine, milli emlak de-netmenliğine, Dış Ticaret Müsteşarlığı dış ticarette standardizasyon denetmenliğine, Bakanlık ve bağlı kuruluşların Avrupa Topluluğu uzmanlığına, hazine uzmanlığına, İçişleri Bakanlığı planlama uzmanlığına, Dışişleri meslek memurluğunda ise Dışişleri Bakanlığınca sınavla girilmesi şart koşulan bir dereceye atanmaları sırasında ve bir defaya mahsus olmak üzere haklarında ayrıca bir derece yük-selmesi uygulanır. 12. a. Memuriyete girmeden önce veya memurlukları sırasında ortaokul ve dengi veya lise ve dengi öğrenim üzerine hizmet içi eğitim sayılmayan ve öğrenim süreleri en az aralıksız 1 veya 2 öğrenim yılı olan ve kurumlarınca açılan mesleki kursları bitirenler hakkında 1 yıllık öğrenim için 1 kademe, 2 yıldan az olmayan öğrenim için 1 derece yükselmesi uygulanır. b. Lise ve dengi okulları bitirdikten sonra memurlukları sırasında Milli Eğitim Bakanlığınca belli edilen ve kurumlarınca düzenlenen bir yıl süreli mesleki hizmet için eğitim kurslarını tamamla-yanların bulundukları derece ve kademelere bir kademe ilave edilir. c. Memuriyetleri sırasında Türkiye ve Ortadoğu Amme idaresi Enstitüsünü bitirenlere her ba-şarılı öğrenim süreleri kadar ( 2 yılı geçmemek şartıyla ) her yıl için bir kademe ilerlemesi uygulanır. d. ( Değişik :18/5/1994-KHK 527/1 md. ) Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak ( 87'inci maddeye tabi kurumlarda çalışanlar dahil ) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ulaş-tıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler. Son cümle : Anayasa Mahkemesinin E.1995/47 K.1995/40 T.6/9/1995 S. kararıyla iptal.) B. Öğrenim durumları itibariyle A bendinde gösterilen yükselinebilecek derece kademelerinden farklı olanlar aşağıda gösterilmiştir: 1. Lise ve lise dengi mesleki veya teknik öğretim görenlerden, öğrenim eksikliğini giderecek hizmet içi eğitimden geçerek, Devlet Personel Dairesi tarafından hazırlanacak yönetmelikle belir-lenecek esaslara göre yapılacak özel yükselme sınavlarında başarı gösterenler 1'inci derecenin son kademesine kadar yükselebilirler. 2. A bendinin 12'nci fıkrasının a şıkkında gösterilenler 3'üncü derecenin son kademesine kadar yükselebilirler. 3. ( Değişik : 23/12/1988-KHK 351/3 md. ) Emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarından : a. Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilatı mensupları ile baş komiser ve emniyet amirleri dışında kalanlar 3'üncü derecenin son kademesine, b. Baş komiser ile emniyet amirleri 2'nci derecenin son kademesine, c. Emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşımakta olan emniyet teşkilatı mensupları 1'inci derecenin son kademesine kadar yükselebilirler. C. 1. Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dı-şında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ay-rıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlere teknik hizmetlerde geçen sürelerinden bu Kanun ve bu Kanununun 87'inci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4'ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi, her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir. 2. Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden memurluğa girmeden ön-ce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel kurumlarda yapan-larla, memurluktan ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memurluğa girmek isteyenlerin sağ-lık hizmetlerinde geçen süresinden bu Kanun ve bu Kanunun 87'inci maddesinde sözü edilen kurum-larda geçen süreleri ile 196'ncı maddede belirtilen şekilde tespit edilecek mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların ve çalışacak olanların sürelerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4'ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı için bir kademe ilerlemesi, her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir. 3. Avukatlık hizmetleri sınıfına girenlerin memuriyete girmeden önce veya memurluktan ayrıla-rak serbest avukatlıkla geçirdikleri sürelerin 3/4'ü memurlukta geçmiş sayılarak; bu sürelerin her yılı bir kademe ilerlemesine, her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir. 4. Basın Kartları Yönetmeliğine göre, basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparak memuriyete girenlerin; meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilmeleri şartıyla, fiilen gazetecilik yaparak geçirdikleri sürenin 3/4'ü fiilen memuriyette geçmiş sayılarak bu sürenin her yılı bir kademe ilerlemesi, her üç yılı bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir. 5. Özel okullarda öğretmenlik veya yöneticilik yaptıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı emrinde memuriyet kabul edenlerin özel okullarda geçen hizmet sürelerinin 2/3'ünün her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir. Yukarıdaki fıkralara göre, değerlendirilecek hizmet süresinden sadece özel sektörde geçen sü-re 12 yılı geçemez. Ancak, T.C. Emekli Sandığı ve Sosyal Sigortalar Kanunlarına tabi görevlerde bulunmuş olanların kazanılmış hakları saklıdır. Yapılacak intibak neticesinde ilgililerin girecekleri dereceler, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri derecenin son kademe aylığını geçemez. 6. Bu Kanunun 4'üncü ve 237'nci maddesinin e fıkrasına göre sözleşme ile istihdam edilenlerin memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak geçirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir. 7. 2834ve 2836 sayılı kanunlara göre kurulmuş olan Tarım Kredi ve Tarım Satış Kooperatifle-rinde çalışanlardan sonradan memuriyete girenlerin bu kooperatiflerde geçen hizmetlerinin 12 yılı geçmemek üzere her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir. D. Memur iken, girişteki öğrenim derecelerinden bir üst derecedeki öğrenimi tamamlayanlar, bu üst öğrenim derecesi için 36'ıncı maddede yazılı memuriyete giriş derecelerinde boş kadro bulundu-ğu taktirde bu kanunun 68'inci maddesinde yazılı derece yükselmesinde süre kaydı aran-maksızın bu derecedeki görevlere atanabilirler. 68'inci maddenin A bendinin b ve c fıkralarındaki hükümler sak-lıdır. E. Sınıfların giriş derecelerinin ileri kademelerinde işe başlayanlarla yukarıdaki fıkralar uyarınca kendilerine kademe ilerlemesi uygulananların, kademe ilerlemesine tekabül eden süreleri 68 inci maddede derece yükselmesi için gerekli olduğu öngörülen sürelerin hesabında ayrıca değerlendirilir. Artan süreler üst derece ve kademedeki kanuni bekleme süresinde geçmiş sayılır. F. ( Değişik : 29/11/1994-KHK 243/1 md. ) Bu Kanunla tespit adilen çeşitli hizmet sınıfları mensuplarından Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinde ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde asli ve sürekli görevlerde bulunanların kadro, unvan, derece, ek gösterge, makam tazminatı ve benzeri mali hakları ile intibak ve diğer özlük haklarının tespit ve kullanılması ile ilgili yetkiler Cum-hurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanına aittir. Bu kanunla tespit edilen çeşitli hizmet sınıflarına dahil olup da MİT Müsteşarlığı emrinde çalışan MİT mensuplarının atama, derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi ve disiplin hükümleri ile ilgili yetkilerin kullanılmasının düzenlenmesi Başbakana aittir. Milli İstihbarat hizmetleri sınıfına yapılan atamalarda bu maddenin A bendinin 8 / a-b fıkra-larındaki derece ve kademe ilerlemesi ile ilgili hükümleri uygulanır. G. Bu maddede sayılan sınıfların ve fıkraların kapsamının tayininde, benzeri veya eşdeğer öğre-nim veya hizmetler ; ilgili Bakanlık veya kuruluşun teklifi üzerine alakalı öğretim kurumu ile ilgili Milli Eğitim Bakanlığının muadelet tevsiki ve Maliye Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığının mütalaası alınarak Bakanlar kurulunca tespit olunur. Yükselenebilecek Derecenin Üstünde Bir Dereceye Yükselme Madde 37 : (Yeniden Düzenleme : 29/11/1984-KHK 243/2 md. ) Bu kanun hükümlerine göre öğrenim durumları, hizmet sınıfları ve görev unvanları itibariyle azami yükselebilecekleri derecelerin dördüncü kademesinden aylık almaya hak kazanan ve son altı yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlardan son sicil notu olumlu bulunanların kazanılmış hak aylıkları kadro şartı aran-maksızın bir üst dereceye yükseltilir. Kademe Madde 38 : Kademe, derece içerisinde, görevin öenemi veya sorumluluğu artmadan, Devlet me-murunun olumlu sicil almasına ve bulunduğu derecedeki hizmet süresine bağlı olarak aylığındaki iler leyiş adımıdır. Sınıf Dışında Kadro İhdas Edilemeyeceği Madde 39 : Bu kanuna tabi kurumlarda sınıflar dışında memurluk kadroları ihdas edilemez. Memuriyete Girişte Yaş Madde 40 : ( Değişik : 31/7/1970-1327/11 md. ) genel olarak 18 yaşını tamamlayanlar devlet me-muru olabilirler. Bir meslek veya sanat okulunu bitirenler en az 15 yaşını doldurmuş olmak ve Türk Medeni Kanununun 12'nci maddesine göre kazai rüşt kararı almak şartıyla devlet memurluklarına atanabi-lirler. Sınıflandırmada Öğrenim Unsuru Madde 41 : ( Değişik : 30/5/1974- KHK 12/1 md. Aynen kabul. 15/5/1975-1897/1 md. ) Genel olarak ortaokulu bitirenler memur olabilirler. Ortaokul mezunlarından istekli bulunmadığı taktirde ilkokulu bitirenlerin de alınması caizdir. Bir sınıfta belli görevlere atanabilmek veya bu görevlerde belli derecelere yükselebilmek için kuruluş kanunları veya bu kanun ve kuruluş kanunlarına daya-nılarak çıkarılacak yönetmelikler ile işin gereğine göre daha yüksek öğrenim dereceleri veya mu- ayyen fakülte, okul veya öğrenim dallarını veya meslek için veya meslekle ilgili eğitim programlarını bitirmiş olmak veya yabancı dil bilmek gibi şartlar konulabilir. Yetişme ve Deneme Süresi Madde 42 : ( 1327 sayılı Kanunun 13'üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.) Göstergeler Madde 43 : ( Değişik : 12/2/1982-2595/1 md. ) Bu kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylık ve ek göstergeleri aşağıda gösterildiği şekilde tespit edilir. a. Aylık Göstergesi : Bütün sınıflar itibariyle her derece kademenin aylıklarının hesaplanmasına esas teşkil edece aylık gösterge tablosu aşağıdaki I numaralı cetvelde gösterilmiştir. b. ( Değişik : 18/5/1994-KHK 527/2 md ) Ek Gösterge : Bu kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle he-saplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Ba-kanlar kurulu yetkilidir. Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1,2,3 ve 4'üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz. Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkan ve Üyelikleri, Bayındırlık ve İskan Bakan-lığı Yüksek Fen Kurulu Başkan ve üyelikleri, Müşavir ve 1'inci dereceden uzman unvanlı kadrolara atananlar ile bu kadrolarda bulundukları sürece daha önce almış oldukları en yüksek ek gösterge üzerinden ödeme yapılır. Kadroları Milli İstihbarat Hizmetleri sınıfına dahil olanlara, bu maddede gösterilen emsallerini geçmemek üzere Başbakan tarafından tespit edilecek ek gösterge rakamları uygulanır. I Numaralı Cetvel AYLIK GÖSTERGE TABLOSU Kademeler Dereceler 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1320 1380 1440 1500 1 1155 1210 1265 1320 1380 1440 2 1020 1065 1110 1155 1210 1265 1320 1380 3 915 950 985 1020 1065 1110 1155 1210 1265 4 835 865 895 915 950 985 1020 1065 1110 5 760 785 810 835 865 895 915 950 985 6 705 720 740 760 785 810 835 865 895 7 660 675 690 705 720 740 760 785 810 8 620 630 645 660 675 690 705 720 740 9 590 600 610 620 630 645 660 675 690 10 560 570 580 590 600 610 620 630 645 11 545 550 555 560 570 580 590 600 610 12 530 535 540 545 550 555 560 570 580 13 515 520 525 530 535 540 545 550 555 14 500 505 510 515 520 525 530 535 540 15 Çalışma Yaş Hadleri Madde 44 : ( 31 Temmuz 1970 tarih ve 1327 sayılı kanunun 15'inci maddesiyle yürürlükten kal-dırılmıştır.) Memurun Başka Sınıfta ve Derecesinin Altında Bir Görevde Çalıştırılamayacağı Madde 45 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK/12 ; Aynen kabul : 15/51975-1987/1 md. ) Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında derecenin görevinde çalıştırılamaz. ( Değişik : 12/2/1982-2595/2 md. ) 5'inci ve daha aşağı derecelerdeki kadrolarda, derece yük-selmesi için gerekli niteliklere haiz memur bulunmaması hallerinde 36'ıncı maddede belirtilen öğre-nim durumları itibariyle tespit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak ve karşılık gösterilecek kadro derecesi kazanmış hak aylık derecelerinin üç derecesinden fazla olmamak kaydıyla, bu dere-celer karşılık gösterilerek kendi derecesi ile aynı sınıfta memur atanması mümkündür. Bu gibiler, işgal ettikleri kadroda kazanılmış derece ve kademelerin aylığını almaya devam ederler ve kazanılmış aylıklarındaki kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi genel esaslara göre yapılır. Kar-şılık gösterilen kadrolar, ilgililer için kazanılmış hak teşkil etmez. KISIM III DEVLET MEMURLUĞUNA ALINMA BÖLÜM I USUL Atama Yapılacak Boş Kadroların Bildirilmesi Madde 46 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/2 md. ) bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, ( Milli istihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı hariç ) , personel atamasına lüzum gördükleri boş kadroların sayılarını, sınıf ve derecelerini belirterek Devlet Personel Başkanlığına bildirirler. Duyurma Madde 47 : ( değişik : 12/5/1982-2670/13 md. ) Devlet Personel başkanlığı ; atama yapılacak boş kadroların sınıf ve derecelerini, kadroların bulundurdukları kurum ve yerlerini, kadrolara alınacak personel sayılarını, alınacak personelin genel ve özel şartlarını, en son başvurma tarihini, başvurula-cak mercileri, sınav yerlerini ve zamanlarını ve gerek görülen diğer bilgileri başvurma süresinin biti-minden en az 15 gün önce resmi gazete , radyo, televizyon ve ülke çapında tirajı yüksek gazetelerden asgari birim ve uygun görülecek diğer araçlar ile duyurulur. Sınavsız atama yapılacak yerlere kadro adedinden fazla istekli bulunduğu taktirde açılacak sınavın gün ve yeri yukarıdaki şartlara uygun olarak ayrıca duyurulur. BÖLÜM II ŞARTLAR Genel ve Özel Şartlar Madde 48 : ( Değişik :12/5/1982-2670/14 md. ) Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır. A. Genel Şartlar : 1. Türk vatandaşı olmak, ( 27/6/1989-KHK/375 geç. mad. 5 gereği, Bulgaristan'dan Türkiye'ye zorunlu göç eden Türk soyundan olanlarda bu şart aranmaz. ) 2. Bu kanunun 40'ıncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak, 3. Bu kanunun 41'inci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak, 4. kamu haklarından mahrum bulunmamak, 5. ( 3697 sayılı Kanunla değişik fıkra ) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak. 6. Askerlik durumu itibariyle ; a. Askerlikle ilgili bulunmamak, b. Askerlik çağına gelmemiş bulunmak, c. Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş bulunmak, 7. 53'üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla görevini devamlı yapmasına engel olabile-cek vücut veya akıl hastalığı veya vücut sakatlığı ile özürlü bulunmamak. B. Özel Şartlar : 1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve41'inci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, 2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak. Sınavlara Katılma Madde 49 : (Yeniden düzenleme :12/5/1982-2670/15 md.) (Değişik 29/111984-KHK 243/5 md.) Duyurulan Devlet kamu hizmet ve görevlerine Devlet Memuru olarak girmek isteyenler, belirlenen şartları yerine getirerek başvurularını yaparlar. Devlet kamu hizmet ve görevlerine girmek isteyenlerden ilan edilen şartlara haiz bulunmayanlar bu sınavlara katılamazlar ve bu husus başvurulan merciler tarafından kendilerine bir yazı ile bildirilir. Sınav Şartı Madde 50 : ( Değişik : 29/11/1984-KHK 243/6 md. ) Devlet kamu hizmet ve görevlerine devlet memuru olarak atanacakların açılacak devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır. Sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan girilebilecek hizmet ve gö-revler ve bunların tabi olacağı esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetme-likle düzenlenir. Sakatlar için sınavlar ayrı yapılır. Sınav sonuçları Madde 51 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/18 md. ) Kurumların memur ihtiyaçları yayınlanan sınav sonuçlarından belirlenen başarı sırasına göre ilgili kurumlarca atama yapılmak suretiyle karşılanır. Müteakip sınav dönemlerine kadar kurumların acil ihtiyaçları ; sınavlara girip kazanmış ancak ye-terli kadro olmaması nedeniyle ataması yapılamayanlardan ; yayınlanan başarı sırasına göre karşıla-nabilir. Yapılan atamalar, ilgili kurumlarca derhal Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Sakatların Devlet Memurluğuna alınmaları Madde 53 : ( Yeniden düzenleme : 12/2/1982-2595/3 md. ) sakatların Devlet Memurluğuna alınma şartları ile hangi işlerde çalıştırılacakları, Maliye, Sağlık, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıkları ile Devlet Personel Başkanlığınca müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir. BÖLÜM 3 ADAYLIK Adaylığa Kabul Edilme Madde 54 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/19 md. ) Sınavlarda başarılı olanlardan Devlet Memurlu-ğuna girmek isteyenler başarı listesindeki sıraya ve 47'inci maddeye göre ilan edilen kadro sayısı kadar, kurumlarınca memur adayı olarak atanırlar. Aday olarak atanmış Devlet Memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz. Adayların Yetiştirilmesi Madde 55 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/20 md. ) Aday olarak atanan memurların önce bütün me-murların ortak vasıfları ile ilgili temel eğitime, bilahare sınıfları ile ilgili hazırlayıcı eğitime ve staja tabi tutulmaları ve Devlet Memuru olarak atanabilmeleri için başarılı olmaları şarttır. Temel eğitim ile hazırlayıcı eğitim aynı kurumda yapılır. Eğitim süreleri, programları, değerlendirme esasları ve hangi kurumların sorumluluğunda yapı-lacağı ve diğer hususlar Başbakanlıkça hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir. Adaylık Devresi içinde Göreve Son Verme Madde 56 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/21 md. ) Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memu-riyetle bağdaşmayacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin sicil amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirlerin onayı ile ilişkileri kesilir. İlişkileri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Adaylık Süresi Sonunda Başarısızlık Madde 57 : ( Değişik : 12/5/1982- 2670/22 md. ) Adaylardan en geç iki yıl içinde devlet Memuru olabilmeleri için olumlu sicil alamayanların sicil amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişikleri kesilir. İlişkileri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Devlet personel Başkanlığına bildi-rilir. Adaylık devresi içinde ve sonunda, 56'ıncı ve bu madde hükümlerine göre ilişkileri kesilenler (sağlık nedenleri hariç) 3 yıl süreyle devlet memurluğuna alınmazlar. KISIM IV HİZMET ŞARTLARI VE ŞEKİLLERİ BÖLÜM 1 ATANMA Asli Memurluğa Atanma Madde 58 : ( Değişik : 12/5/1982-2670/23 md. ) Adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan ve olumlu sicil alan adaylar, sicil amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden geçerli olmak üzere asli memurluğa atanırlar. Asli memurluğa geçme tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez. İstisnai Memurluklar Madde 59 : (Değişik : 30/5/1974-KHK/12 ; Değiştirilerek kabul : 15/5/1975-1897/1 md. ) (Deği-şik : 29/11/1984-KHK 243/8 md.) Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurluklarına, Başbakan Baş Müşaviri, Başbakanlık merkez ve bağlı kuruluşların Müs-teşarları ve yardımcıları (MİT hariç), Savunma Sanayi Geliştirme Destekleme İdaresi başkanlığı ile Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığına ait Başkan, Başkan yardımcısı, Hukuk Mü-şaviri, Daire Başkanı, Uzman, Uzman Yardımcısı, Müşavir Avukat ve Şube Müdürleri (Uzman), Başbakan Müşavirliklerine, Başbakanlık ve Bakanlık Müşavirlikleri ile Basın ve Halkla ilişkiler Mü-şavirliklerine, Bakanlar Kurulu Sekreterliğine, Milli Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında veya kadro açıklamalar bölümünde özel nitelikli olarak gösterilen görev yerlerine, Özel Kalem Müdürlüklerine, Valiliklere, Büyükelçiliklere, Elçiliklere, Daimi temsilciliklere, dış kuruluş-larda çalışma müşavirlikleri nezrinde görevlendirilecek sendika uzmanlarına, Din İşleri Yüksek Ku-rulu Üyeliklerine, Milli İstihbarat Teşkilatı memurluklarına , Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreter-liği Müşavirliklerine, Hukuk Müşavirliğine ve Genel Sekreter Sekreterliğine bu kanunun atanma, sı-navlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın tahsis edil-miş derece aylığı ile memur atanabilir. Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirlikleri ile Devlet Konserva-tuarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere sahip Devlet sanatçılarının atama ve ilerlemelerinde de bu hükümler uygulanır. Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının hesabında ve di-ğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmaz. Bu görevler-de bulunan memurların emeklilik kıdemleri yürümekte devam eder. ( Son fıkra mülga : 11/9/1987-KHK 276/13 md. ; Aynen kabul : 24/2/1988-3409/13 md. ) İstisnai Memurluklara Atanmada Aranacak Şartlar Madde 60 : ( Değişik : 23/12/1972-KHK 2/1 md. ) İstisnai Devlet Memurluklarına 48'inci madde-de yazılı genel şartları taşıyan kimselerden atanmalar yapılabilir. Kuruluş kanunlarındaki özel hükümler saklıdır. Ancak, Devlet Sanatçılarında aranacak nitelikler bir yönetmelikle belirtilir. Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliğine atanabilmek için ise bir yabancı dili çok iyi bilmek ve özel yönetmeliğinde be-lirtilecek diğer nitelikleri taşımak şarttır. İstisnai Memurluklara Atananlara Bu Kanunun Uygulanacak Hükümleri Madde 61 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK 12 ; Aynen kabul : 15/5/1975-1897 md. ) 60'ıncı madde gereğince istisnai memurluklara atananlar hakkında bu kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan bütün hükümleri uygulanır. Ancak istisnai bir memuriyet kadrosuna atananlar, atandıkları kadronun derece aylığının ilk kade-mesini kazanılmış hak olarak elde ettikleri tarihten itibaren, haklarında bu kanunun kademe ilerleme-si ve derece yükselmesine dair hükümleri uygulanır. Şu kadar ki, Başbakanlık ve Bakanlıklar özel kalem müdürlüklerine, valiliklere, büyükelçiliklere, elçiliklere, daimi temsilciliklere atananların, atandıkları derecelerde geçirdikleri süreler, kazanılmış hak sayılmamak şartıyla, kademe ilerlemesinde (üst dereceye atanmaları halinde 161'inci maddenin A bendi uyarınca) değerlendirilir. Atamalarda Görev Yerine Hareket ve İşe Başlama Süresi Madde 62 : ( Değişik : 23/12/1972-KHK 2/1 md. ) İlk defa veya yeniden veyahut yer değiştirme suretiyle ; a. Aynı yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ gününü, b. Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini, izleyen iş günü içerisinde işe başlamak zorundadırlar. Savaş ve olağanüstü hallerde bu süre Ba-kanlar Kurulu kararı ile kısaltılabilir. Yukarıdaki süreler : 1. Kanuni izinlerin kullanılması veya geçici bir görevin yapılması sırasında başka bir göreve ata-nan memurlar için iznin veya geçici sürenin bitimi, 2. Hesaplarını yerlerine gelenlere devir zorunda bulunan sayman ve sayman mutemetleri için devrin sona ermesi, 3. Eski görevlerine devamları kurumlarınca yazılı olarak tebliğ edilenler için yerlerine atanan memurların gelmesi veya yeni görev yerlerine hareketlerinin kurumlarınca tebliği, tarihinde başlar. ( Değişik : 12/2/1982-2595-4 md. ) Yer değiştirme suretiyle yapılan atamalarda, memurlara atama emirleri tebliğ edilince yollukları ödeme emri aranmaksızın saymanlıklarca derhal ödenir. Memurun izinli ve raporlu olması tebligata engel olmamakla beraber a ve b bentlerindeki süreler izin ve rapor müddetinin bitiminden başlar. Bu maddede geçen "yer"deyiminin kapsamı İçişleri ve Maliye bakanlıklarınca birlikte belirtilir. İşe Başlamama Halinde Yapılacak İşlem Madde 63 : ( Değişik : 23/12/1972-KHK 2/1 md. ) ( Değişik 12/5/1982-2670/24 md. ) Bu göreve ilk defa veya yeniden atananlardan belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın 62'inci maddedeki süre içinde işe başlamayanların atanmaları iptal edilir ve bunlar 1 yıl süreyle Devlet Me-muru olarak istihdam edilemezler. Bunların belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler nedeniyle gö-reve başlamama hali iki ayı geçtiği taktirde atama işlemi atamaya yetkili makamca iptal edilir. Başka bir yerdeki göreve atananlardan 62'inci maddedeki süre içinde hareket ederek belli bir yol süresi sonunda yeni görevlerine başlamayanlara eski görevlerinden ayrılış ve yeni görevlerine başla-yış tarihleri arasında aylık verilmemek şartı ile 10 günlük bir süre daha verilebilir. Belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın bu süre sonunda da yeni görevlerinde işe başlamayanlar me-muriyetten çekilmiş sayılırlar. BÖLÜM 2 DEVLET MEMURLUĞUNDA İLERLEME VE YÜKSELMELER Kademelerde İlerleme Şartları Madde 64 : Devlet Memurunun kademede ilerlemesi için aşağıdaki şartların bulunması lazımdır. a. Bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması, b. O yıl içinde olumlu sicil almış bulunması, c. Bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması. ( Ek : 29/1/1984-KHK 243/9 md. ) Devlet memurlarının 6 yıllık sicil notu ortalaması 90 ve daha yukarı olanların aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uy-gulanır. ( Ek : 18/5/1994-KHK 527/4 md. ) Ancak 72'inci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere mecburi olarak sürekli görevle atanan Devlet Memurlarından kalkınmada birinci derecede ön-celikli yörelerde bulunanlara (Erzurum ve Artvin illeri dahil) bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle başarılı geçirilen her iki yılın karşılığında aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere ayrıca bir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışmış sayılır. İki yıl-dan az süreler dikkate alınmaz. Kademe İlerlemelerinin Toplu Onayla Yapılması Madde 65 : ( Değişik :26/6/1984-KHK 241/2 md. ) 64'üncü maddede belirtilen şartlara haiz her sınıf ve derecedeki memurlar hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme ge-rek kalmaksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar. Kademe ilerlemesine hak kazanamayan me-murlar kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir. Kademe ilerlemesi yapmış sayılanlar-dan ilerlemeye müstahak olmadıkları sonradan tespit edilenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıl-dıkları tarihten geçerli olmak üzere iptal edilir. Derece Yükselmelerinde ve Kademe İlerlemelerinde Onay Merci Madde 66 : ( değişik :26/6/1984-KHK 241/3 md. ) derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi ile il-gili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini dev-redebilirler. Bakanlar Kurulu Kararı veya ortak kararla atanmış olanların görev değişikliği niteliğinde olmayan derece yükselmeleri ilgili Bakanın veya yetkili kıldığı makamın onayı ile olur. Üst derece kadroya atanmış olup da kazanımış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık dereceleri daha aşağıda bulunanların ( 45'inci maddeye göre kadro karşılık gösterilmek suretiyle yapılan har-camalar hariç ) kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilmeleri için bu durumun devam ettiği sürece, yukarıdaki fıkralarda belirtilen onaya gerek yoktur. Kadrosuzluk Sebebiyle Derece yükselmesi Yapamayanların Aylıkları Madde 67 : ( Değişik : 29/11/1984-KHK 243/10 md. ) Diğer şartları taşımakla birlikte üst derece-lerde boş kadro olmadığı için derece yükselmesi yapamayan memurların kazanılmış hak aylıkları, öğ-renim durumları itibariyle yükselebilecekleri dereceyi aşmamak şartıyla işgal etmekte oldukları kad-roların bir üst derecesine yükseltilebilir. Derece Yükselmesinin Usul ve Şartları Madde 68 : ( Değişik : 12/2/1982-2595/2 md. ) A. Derece yükselmesi yapılabilmesi için : a. ( Değişik : 26/6/1984-KHK 241/4 md. ) Üst dereceden boş bir kadronun bulunması, b. Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3'üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş, c. Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş, d. Sicil bakımından üst derecelere yükselebilecek nitelikte bulunduğunun saptanmış, olması şarttır. B. ( Değişik : 4/5/1984-KHK 199/1 md. ) Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4'üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanma-sındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. Ancak bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin ; a. 1'inci dereceli görevlerinden ek göstergesi 2400 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl, b. 1 ve 2'inci derece görevlerden ek göstergesi 2400'den az olanlar için en az 10 yıl, c. 3 ve 4'üncü dereceli görevler için en az 8 yıl, ( Ek : 26/8/1993-KHK 501/1 md. İptal : Any. Mh. 6/10/1993 T.E. 1993/32 K.) ( Değişik : 27/6/1989-KHK 375/7 md. ) 27/6/1984 tarih ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Ka-rarnamenin 2'inci maddesi kapsamına dahil kurumlarda fiilen çalışmış olması ve yüksek öğrenim görmüş olması şarttır. Ancak 4 yıldan daha az süreli yüksek öğrenim görenler için yukarıdaki süre-lere ikişer yıl ilave edilir. Yasama organı üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlik-te ve okul devresi dahil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yük-sek öğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin 6 yılı geçme-mek üzere 3/4'ü yukarıdaki sürelerin hesabında dikkate alınır. Bu bent hükümlerine göre atananlar, atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge dahil) ve diğer hak-larından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her 3 yıl derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükselmesinde göz önüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları, başka gö-revlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz. İdari Görevlere Atanma Madde 69 : ( Değişik :29/11/1984-KHK 243/11 md. ) Kurumlar, Eğitim ve Öğretim, Sağlık ve Yardımcı Sağlık ile Teknik Hizmetler Sınıflarına dahil memurlardan, kariyerlerinden yararlanmak is-tediklerini yazılı olarak bildirenler idari görevlere atanabilirler. Bu görevler 2-4'üncü dereceler ara-sındaki idari görevlere ait olup kazanılmış hak derecelerinin iki altındaki derecelerden tespit ve ihdas edilmiş kadrolara atanabilirler. Bu suretle atanan memurların aylıkları kazanılmış hak dereceleri üzerinden ödenir. Ancak kazanıl-mış aylık dereceleri ve kariyer hizmet sınıfları için tespit edilen ek gösterge, zam ve tazminatlar ile a-tandıkları görevlerin ek gösterge, zam ve tazminatlarının farklı olması halinde fazla olanı ödenir. İstisnai Memurluklarda derece Yükselmeleri ve Kademe İlerlemeleri Madde 70 : ( Mülga : 31/7/1970-1372/29 md. ) Bir Sınıftan Başka Sınıfa Geçme Madde 71 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK/12 ; Aynen kabul :15/5/1975-1897/1 md. ) ( Değişik : 29/ 11/1984-KHK 243/12 md. ) memurların eit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu kanunda veya kuruluş kanunlarında belirtilen niteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları değişen-lerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdikleri süreler yeni sınıflarındaki derecelerinde dikkate alınır. Kurumlar, memurların meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilirler. Eski sınıflarında, görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa daha yüksek bir derece ve kademe-den başlamış olup da sınıf değiştirenlerin yeni görevlerindeki ilk ilerleme süreleri eski sınıflarında kazandıkları derece ve kademelere tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süre tamamlanıncaya kadar kendilerine sınıf değiştirmeleri sırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesi verilmez. BÖLÜM 3 YER DEĞİŞTİRMELER Yer Değiştirme Atanma Madde 72 : ( Değişik : 12/5/1982 - 2670/25 md. ) Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar ; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye'nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yö-nünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır. ( Ek : 18/5/1994-KHK 527/5 md. ) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda ; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde atanması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yerde 74 ve 76'ıncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi tutulan memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması yada olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir. ( Ek : 18/5/1994-KHK 527/5 md. )Bu suretle izin verilenlere, aylık ve diğer ödemelerine karşılık olarak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam ve tazminatlarının kanuni kesintiler düşüldükten sonraki net miktarının, eşleri ; a. Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarak belirlenen ilerde görevli olan-lara %60'ı, b. Kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara %50'si, c. Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara %25'i, kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir. Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinli sayılır. ( Ek : 18/5/1994-KHK 527/5 md. ) Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresi ile sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiçbir suretle geçemez. Bunla-rın kademe ilerlemesi, emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri devam eder. Ancak ücret-siz izin verilenlerin bu sürelerinin emeklilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her ay kendileri tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir. Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden gö-revlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Ku-rumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığı-nın görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar. Karşılıklı Olarak Yer Değiştirme Madde 73 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK/12 ; Değiştirilerek kabul : 15/5/1975 - 1897/1 md. ) Me-murların bu kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üze-rinden veya 68'inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıf-tan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Ka-zanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır. Aşağı dereceye atananların 68'inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tek-rar atanmaları caizdir. Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hü-kümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve kar-şılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şar-tıyla) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir. 08/6/1984 tarihli ve 217 sayılı KHK'nin 2'nci maddesi kapsamına giren kurumlarla bu kanuna tabi kurumlar arasındaki nakillerde de yukarıdaki hükümler uygulanır. Aynı kanunun 2'nci maddesi kap-samına giren kurumlarda çalışıp 657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelden hizmete giriş dereceleri 36'ıncı madde ile tespit edilen giriş derecelerinin üzerinde olanların ilk ilerleme ve yükselmeleri için kanuni bekleme sürelerine yukarıda yazılı dereceler arasındaki sürelere tekabül eden süre kadar ilave edilir. Memurların Diğer Kurumlardan Bu Kanuna Tabi Kurumlara Geçmeleri Madde 75 : ( Mülga : 23/23/1972-KHK 2/5 md. ) Memurların Kurumlarınca Görevlerinin ve Yerlerinin Değiştirilmesi Madde 76 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK/12 ; Aynen kabul : 15/5/1975 - 1897/1 md. ) Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68'inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya baş-ka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurların istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok 3 derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler. Aşağı dereceye atananların 68'inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tek-rar atanmaları mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hü-kümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve kar-şılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şar-tıyla) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir. Yabancı Bir Memleket veya Uluslararası Kuruluşta Hizmet Alma Madde 77 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK/12 ; Değiştirilerek kabul : 15/5/1975 - 1897/1 md. ) ( De-ğişik : 23/12/1988-KHK 351/4 md. ) Yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda, kurum-larının muvafakati ile görev alacak memurlara, ilgili Bakanlığın teklifi ve Başbakanın izni ile ( her üç yılda bir Başbakanın izni alınmak kaydıyla ) memuriyeti süresince toplam yabancı memleketlerde on yıla, uluslararası kuruluşlarda yirmi bir yıla kadar izin verilebilir. Yukarıdaki fıkraya göre izin alan memurların kadro ile ilişikleri devam eder ve yabancı memleket-lerde veya uluslararası kuruluşlarda görevde geçen süreler için emeklilik hakları 5434 Sayılı Kanu-nun 31'inci maddesi hükümlerine uyulmak kaydı ile saklı kalır. Bu kimselerin görevlerine dönmek istemeleri halinde ; bu kanunun sınav veya seçme ile ilgili hü-kümleri dikkate alınmak suretiyle, yabancı memleketlerde veya uluslararası kuruluşlarda geçirdikleri hizmet sürelerinin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her 3 yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde ve boş kadro bulunduğu taktirde değerlendirilir. Bilgilerini Artırmak Üzere Dış Memleketlere Gönderilme Madde 78 : mesleklerine ait öğrenimlerini bitirerek Devlet Memurluğuna alınmış ve asli memur olarak atanmış olanlardan mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini arttırmak veya staj yapmak üzere dış memleketlere ; a. Kurumlarınca açılacak seçme veya yarışma sınavlarında başarı gösterenlere, b. Dış burslara dayanılarak gönderilenlere, İki yıla kadar ayrılma müsaadesi verilebilir. Gerekirse bu süre en çok bir kat uzatılabilir. Bilgilerini Arttırmak İçin Yabancı Memleketlere Gönderilenlerin Hak ve Yükümlülükleri Madde 79 : (Değişik birinci fıkra : 18/5/1994-KHK 527/6 md.) 78'inci maddede yazılı olanlar kadrolarında bırakılırlar. Kadro karşılığı sözleşme ile istihdam edilenlerin sözleşmeleri devam eder ve ( Şahsen özel burs sağlayan ve bu burstan istifade etmesi için kurumlarınca kendilerine maaşsız i-zin verilmesi uygun görülenler hariç ) aylık ve diğer her türlü ödemeleri ile sözleşme ücretlerinin ka-nuni kesintilerinden sonra kalan net tutarının %60'ını kurumlarından alırlar. Bunların kademe ilerle-mesi, emeklilik ve diğer bütün hakları ile yükümlülükleri devam eder. İzin bitiminden yol süresi ha-riç 15 gün içinde görevlerine dönerler. Bunlardan kurumlarınca kendilerine maaşsız izin verilmesi uygun görülenlere bu süreleri keseneklerinin ve karşılıklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emek-li Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlen- dirilir. ( Değişik : 22/8/1989-KHK 378/2 md. ) Kurumlarınca gönderilenler, gittikleri ülkelerde sürekli görevde bulunan ve dokuzuncu derecenin birinci kademesinden aylık alan meslek memurlarına öden-mekte olan yurt dışı aylığının 2/3'ü ödenir. Burslu gidenlerin aldıkları burs miktarları, bu miktarın al-tında ise aradaki fark kurumlarınca kendilerine ayrıca ödenir. Bu suretle yapılacak fark ödeme her türlü vergiden müstesnadır. Sürelerinin bitiminde görevlerine başlamayanlar çekilmiş sayılırlar. Bu suretle çekilmiş sayılanlar aylık ve yol giderleri de dahil olmak üzere kendilerine kurumlarınca yapılmış bulunan bütün masraf-ları iki kat olarak ödemeye mecburdurlar. Görevlerine başlayıp da yükümlü bulundukları mecburi hizmetini bitirmeden ayrılanlar veya bir ceza sebebi ile memurluktan çıkarılmış olanlar mecburi hiz-metlerinin eksik kalan kısmı ile orantılı miktarı iki kat ödemek zorundadırlar. 78 ve 79'uncu Maddelerin Uygulanmasını Düzenleyen Yönetmelik Madde 80 : ( Değişik : 23/12/1972-KHK 2/1 md. ) 78 ve 79'uncu maddelerde yazılı olanların a-yırma ve seçilme usul ve şartları, çalışmaların nasıl izlenip denetleneceği, haklarında disiplin ko-vuşturmasının ne suretle yapılacağı ve geri çağrılmalarını gerektirecek haller bu kanunun 2'inci mad-desi gereğince bir yönetmelikle düzenlenir. MİT mensupları hakkında yukarıdaki esasları Başbakan tarafından onaylanacak bir talimatla belir-tilir. Silah Altına Alınma Madde 81 : Hazarda ve seferde muvazzaflık hizmeti dışında silah altına alınan devlet memurları, silah altında bulundukları sürece izinli sayılırlar. Terhis Edilenlerin Görevlerine Dönmeleri Madde 82 : ( Değişik : 23/12/1972-KHK 2/1 md. ) Hazarda eğitim ve manevra maksadıyla veya seferde muvazzaflık hizmeti dışında silah altına alınan memurların terhislerinden sonra görevlerine başlamaları, 62 ve63'üncü maddelerin yer değiştirme suretiyle atamaya ilişkin hükümlerine tabidir. Muvazzaf Askerliğe Ayrılan Memurların Terhislerinde Göreve Başlatılmaları ile Muvazzaf Askerlikte Geçen Sürelerin Kademe ve Derece İntibaklarının Değerlendirilmesi Madde 83 : ( Değişik : 12/5/1982 - 2670/26 md. ) Devlet memuru iken muvazzaf askerlik hizmeti-ni yapmak üzere silah altına alınanlardan askerlik görevini tamamlayıp memuriyete dönmek isteyen-ler, terhis tarihinden itibaren 30 gün içinde kurumlarına başvurmak ve kurumları da başvurma tari-hinden itibaren azami 30 gün içinde ilgilileri göreve başlatmak zorundadırlar. Bunların muvazzaf askerlikte geçen süreleri muvazzaf askerliğe ayrıldıkları sırada iktisap etmiş oldukları derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir. Bu gibilerin muvazzaf asker-liğe ayrılmadan önce işgal ettikleri kadroda kazandıkları kademe ilerlemeleri ayrıca göz önünde bu-lundurulur. Askerlik öncesi kademe ilerlemeleri ile askerlikte geçen süre toplamının 3 yılı aşan kısmı usulü dairesinde üst dereceye terfi ettikleri zaman bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir. Muvazzaf Askerliğini Yaptıktan Sonra Devlet Memurluğuna Girenlerin Kademe İntibakları Madde 84 : ( Değişik : 31/7/1970 - 1327/37 md. ) Muvazzaf askerlik görevini yaptıktan sonra devlet memurluğuna atananlar adaylık esaslarına tabi olurlar ve muvazzaf askerlikte geçen süreleri a-saletlerini tasdikinden sonra kademe ilerlemesi yapılmak ve sınav veya seçmeye tabi tutulmak sureti ile yükseltilmesinde de değerlendirilir. Seferde veya Talim ve Manevra İçin Hazarda Silah Altına Alınanları Askerlik Sürelerinin Kademe ve Derece İntibakları Madde 85 : ( Değişik : 31/7/1970 - 1327/38 md. ) Devlet memurlarından muvazzaflık hizmeti dı-şında talim ve manevra maksadıyla veya seferde silah altına alınanların kademe ilerlemeleri devam e-der. Bu süre içinde derece yükselmesi gerektiğinde terhislerinden sonra açık kadro bulunması ve sı-nav veya seçmede başarı göstermeleri şartıyla silah altında geçen süreleri yükselecekleri üst derece-nin kademelerinde dikkate alınır. Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları Madde 86 : ( Değişik . 30/5/1974-KHK/12 md. Değiştirilerek kabul : 15/5/1975 - 1897/1 md. ) Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırılma ne-denleri ile işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlar-dan veya açıktan vekil atanabilir. Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır. Ancak ilkokul öğretmenliği ( yaz tatili hariç ), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, mühendislik, mimarlık, veterinerlik, köy ve kasaba imamlığına ait boş kadrolara açıktan vekil atanabilir. Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurların vekalet gö-revinin 3 aydan daha fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum i-çinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başla-dıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir. Bu kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan bele-diyelerin veterinerlik veya hayvan sağlığı memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle il-gili hizmetlere vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler. Yukarıda sayılan haller dışında boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü taktirde memurlara üc-retsiz olarak vekaleten gördürülebilir. Bu kanuna tabi kurumlarda mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının baş-laması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı verilmek suretiyle memur-lar arasından atama yapılabilir. İkinci Görev Yasağı Madde 87 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK/12 ; Değiştirilerek kabul :15/5/1975 - 1897/1 md. ) Me-murlara ; a. Bu kanuna tabi kurumlarda, b. Sermayesinin tamamı devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisadi kurumlar ile serma-yesinin yarısından fazlası devlete ait bankalarda, c. Özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuru-luşlarda, d. Yukarıdaki bentlerde yazılı idare, kuruluş ve bankalar tarafından sermayelerinin yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla bunların aynı oranda katılmaları ile vücut bulan ku-rumlarda, ikinci görev verilemez ; bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun para ödenemez ve yarar sağla-namaz. Ancak, bu kanunun, memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile hakem, tasfiye me-muru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl Daimi Encümeni başkanları, özel kanunlarla kurulan ve asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalış-malarına, Üniversiteler, Akademiler, Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü ve özel kanunlar-la kurulan araştırma kurumları tarafından idare ile ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışma-larına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretle-rin ödenmesine ilişkin hükümler saklıdır. İkinci Görev Verilecek Memurlar Madde 88 : ( Değişik : 23/12/1972-KHK 2/1 md. ) Bu kanuna tabi kurumlarda çalışan devlet me-murlarına esas görevlerinin yanında ; A. Özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak memurlara gördürülmesi öngörülen sürekli hizmetler, B. Mesleki bilgisi ile ilgili olarak, hizmet olanakları elverişli bulunmak ve atamaya yetkili amir tarafından uygun görülmek şartıyla; 1. ( Değişik : 29/11/1984-KHK 243/15 md. ) 87'nci maddede yazılı kurumların tabiplikleri, diş tabiplikleri, eczacılıkları, kimyagerlikleri, veterinerlikleri, avukatlıkları ile adli tıp kurumu uzman-lıkları, 2. Asıl görevlerinin bulunduğu bucak, ilçe ve zorunlu hallerde iller belediyelerinin yüksek mü-hendis, mühendis, yüksek mimar ve mimarlarca yürütülmesi gereken teknik hizmetleri, ikinci görev olarak verilebilir. ( Değişik fıkra : 23/2/1995-KHK/547, md. 8 ) Asıl görevlerinin yanında : a. Tabiplere ; sağlık müdürlüğü, sağlık müdür yardımcılığı, baştabiplik ve baştabip yardımcılığı, b. Diş hekimlerine ve veterinerlere meslekleri ile ilgili baştabiplik, c. Veteriner, diş hekimi ve eczacılara ; baştabiplik yardımcılığı, d. Öğretmenlere ; okul ve enstitü müdürlüğü, başyardımcılığı ve yardımcılığı görevleri, ikinci görev olarak yaptırılabilir. Ders Görevi Madde 89 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK/12 ; Aynen kabul : 15/51975 - 1897/1 md. ) Her derece-deki eğitim ve öğretim kurumları ile üniversite ve akademi ( askeri akademiler dahil ), okul, kurs ve-ya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunma-ması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara üc-ret ile ek ders görevi verilebilir. Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların ni-telikleri ve diğer hususlar ilgili bakanlığın teklifi, Bakanlar Kurulunun kararı ile tespit olunur. Birleşemeyecek Görevler Madde 90 : (Değişik : 23/12/1972-KHK2/1 md. ) Devlet memurlarına vekalet görevi, ikinci görev veya ders görevlerinden ancak birisi verilebilir. Öğretmenlerin idari görevi bu hükmün dışındadır. Bir memurun üstünde birden çok ücretle vekalet görevi veya ikinci görev bulunamaz. Kadroları Kaldırılan Devlet Memurları Madde 91 : Kadrosu kaldırılmış olanların memurlukla ilgileri, emeklilik ve bu kanunda yazılı ay-lık ve aile ödeneği hakları ile yükümlülükleri devam eder. Kadrosu kaldırılmış olan memurların kendi kurumlarında veya başka kurumlarda eski sınıflarında-ki derecelerine eşit bir göreve atanmaları mecburidir ; atandıkları göreve başlamayanlar memurluktan çekilmiş sayılırlar. Kadro kaldırılması sebebiyle açıkta kalan memurlar varken, bunların sınıf ve derecelerinden boşa-lacak kadrolara başkaları atanamaz. (Ek : 31/7/1970 - 1327/42 md.) Kadrosunun kaldırılması sebebiyle açıkta kalan memurlar 71'inci madde esaslarına uyulmak kaydıyla diğer bir sınıftaki kadrolara da atanabilirler. Memurluktan Çekilenlerin Yeniden Atanmaları Madde 92 : ( Değişik : 12/5/1982 - 2670/27 md. ) iki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleri ile çekilenlerden veya bu kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar me-murluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71'inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler. ( Mülga ikinci fırka :29/11/1984- KHK 243/56 md. ) 657 sayılı kanuna tabi olmayan personelden kendi istekleri ile görevinden çekilmiş olanlar, boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak kaydı ile bu kanuna tabi kurumlardaki me-muriyetlere atanabilirler. Yasama görevinde veya Bakan olarak geçirilen her yıl bir kademe ilerlemesi ve her iki yıl bir de-rece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir. Emeklilerin Yeniden Hizmete Alınması Madde 93 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK 612 ; Değiştirilerek kabul : 15/5/1975 - 1897/1 md. ) T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emekli olanlardan ( 5434 sayılı kanunun 104'üncü madde-sine göre emeklilikle ilgili görevlere yeniden atanamayacaklar hariç ) sınıfında yazılı nitelikleri taşı-makta bulunanlar kanunun 92'inci maddesi hükümlerine göre kurumlarda boş kadro bulunmak şartı ile yeniden memurluğa alınabilirler. ( Mülga ikinci fıkra : 12/5/1982-KHK 2670/41 md.) BÖLÜM 4 MEMURLUĞUN SONA ERMESİ Çekilme Madde 94 : Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memur-luktan çekilme isteğinde bulunabilir. ( Ek hüküm : 31/7/1970 - 1327/75 md. ) Mezuniyetsiz veya ku-rumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün de-vam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın çekilme isteğinde bulunmuş sayılır. Çekilmek isteyen memur yerine atanan kimsenin gelmesine veya çekilme isteğinin kabulüne kadar görevine devam eder. Yerine atanan kimse 1 aya kadar gelmediği veya yerine bir vekil atanmadığı taktirde üstüne haber vererek görevi bırakabilir. Olağanüstü mazeretle çekilenler, üstüne haber vermek şartıyla 1 ay kaydına tabi değildir. Çekilmede Devir Teslim Süresi Madde 95 : Çekilen devlet memurlarından devir ve teslim ile yükümlü olanlar, bu işlemlerin sonu-na kadar görevlerini bırakamazlar. Hizmet icaplarına göre devir ve teslim işlemleri için gerekli süre-ler yönetmelikle belirtilir. Olağanüstü Yönetim Hallerinde Çekilme Usulü Madde 96 : ( Değişik : 29/11/1984-KHK 243 16 md. ) Olağanüstü hal, sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hallerinde veya genel hayata müessir afetlere uğrayan yerlerdeki devlet memurları, yerine ata-nacakları gelip işe başlamadıkça görevlerini bırakamazlar. Çekilen ve Çekilmiş Sayılanların yeniden Atanmaları Madde 97 : ( Değişik : 29/11/1984-KHK 243/17 md. ) Memurlardan mali ve cezai sorumlulukları saklı kalmak üzere ; a. 94'üncü maddenin 2'inci ve 3'üncü fıkrasına uygun olarak memuriyetten çekilenler 6 ay geç-meden, b. Bu kanuna göre çekilmiş sayılanlar ile 94'üncü maddenin 2'inci fıkrasına uymadan görevle-rinden ayrılanlar 1 yıl geçmeden, c. 95'inci maddede yazılı zorunluluklara uymayanlar 3 yıl geçmeden, d. 96'ıncı maddeye aykırı hareket edenler hiçbir surette, devlet memurluğuna alınmazlar. Devlet Memurluğunun Sona Ermesi Madde 98 : Devlet memurlarının ; a. Bu kanun hükümlerine göre memurluktan çıkarılması, b. Memurluğa alınma şartları herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurluk-ları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi, c. Memurluktan çekilmesi, d. İstek, yaş haddi, malullük ve sicil sebeplerinden biri ile emekliye ayrılması, e. Ölümü, hallerinde memurluğu sona erer. BÖLÜM 5 ÇALIŞMA SAATLERİ, İZİNLER Çalışma Saatleri Madde 99 : ( Değişik : 30/5/1974-KHK/12 ; Aynen kabul : 15/5/1975 - 1897/1 md. ) Memurların haftalık çalışma saatleri genel olarak 40 saattir. Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir. Ancak özel kanunlarla yahut bu kanuna veya özel kanunlara dayanılarak çıkarılacak tüzük ve yö-netmeliklerle kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle çalışma süreleri tespit o-lunabilir. Bakanlar Kurulu, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde, hafta tatilini Cumartesi, Pa-zardan başka günler olarak tespit edebilir. Günlük Çalışma Saatlerinin Tespiti Madde 100 : Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme süresi, bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının teklifi üzerine Ba-kanlar Kurulunca, illerde ise valiler tarafından tespit olunur. Günün 24 Saatinde Devamlılık Gösteren Hizmetlerde Çalışma Saat ve Usulünün Tespiti Madde 101 : Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan devlet memurlarının ça-lışma saat ve şekilleri, Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının muvafakati alındıktan sonra ku-rumlarınca düzenlenir. Yıllık İzin Madde 102 : ( Değişik : 31/7/1990 - 1327/46 md. ) Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar ( on yıl dahil ) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için otuz gündür. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir. Yıllık İzinlerin Kullanılışı Madde 103 : Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kı-sım kullanılabilir. Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Bu taktirde önceki yıllara ait kullanılmamış izin hakları düşer. Öğretmenler yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılırlar. Bunlara, hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında ayrıca yıllık izin verilmez. Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele, her yıl yıllık izinlerine ilaveten bir aylık sağlık izni verilir. Mazeret İzni Madde 104 : A. ( Değişik : 12/2/1982 - 2595/7 md. ) Kadın memura doğum yapmasından önce 3 hafta ve doğum yaptığı tarihten itibaren 6 hafta müddetle izin verilir. Bu süreden sonra da 6 ay süre ile günde 1.5 saat süt izni verilir. B. Erkek memura, karısının doğum yapması sebebiyle isteği üzerine 3 gün izin verilir. C. ( Değişik : 12/2/1982 - 2595/7 md. ) Memura isteği üzerine, kendisinin veya çocuğunun ev-lenmesi ; annesinin, babasının, eşinin, çocuğunun ve kardeşinin ölümü halinde 5 gün izin verilir. D. Yukarıda belirtilen hallerden başka ; merkezlerde atamaya yetkili amirler, illerde valiler, ilçe-lerde kaymakamlar ve yurt dışında diplomatik misyon şefleri tarafından, dairesi amirinin muvafaka-tiyle, bir yıl içinde toptan veya parça parça olarak mazeretleri sebebiyle memurlara 10 gün izin veri-lebilir. Zaruret halinde 10 gün daha aynı usulle mazeret izni verilebilir. Bu taktirde, ikinci defa aldığı bu izin, yıllık izinden düşülür. Bu fıkra hükmü öğretmenler için uygulanmaz. Bu izin sırasında özlük haklarına dokunulmaz. Hastalık İzni Madde 105 : ( Değişik : 29/11/1984-KHK 243/18 md. ) Memurlara hastalıkları halinde, verilecek raporlarda gösterilecek lüzum üzerine, aylık ve özlük haklarına dokunulmaksızın aşağıdaki esaslara göre izin verilir. a. On yıla kadar ( on yıl dahil ) hizmeti olanlara altı aya kadar, b. On yıldan fazla hizmeti olanlara on iki aya kadar, c. Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlara on sekiz aya kadar, izin verilir. Memurların, hastalıkları sebebiyle yataklı tedavi kurumlarında yatarak gördürdükleri tedavi süre-leri hastalık izinlerine ait sürelerin hesabında dikkate alınır. İzin süresinin sonunda hastalıklarının devam ettiği resmi sağlık kurumlarının raporu ile tespit edi-lenlerin izinleri bir katına kadar uzatılır. Bu sürelerin sonunda da iyileşmeyen memurlar hakkında e-meklilik hükümleri uygulanır. Bunlardan gerekli sağlık şartlarını yeniden kazandıkları resmi sağlık kuruluşlarınca tespit edilenler tekrar görev almak istedikleri taktirde, eski derece ve niteliklerine uy-gun görevlere öncelikle atanırlar. Görevlerinden dolayı saldırıya uğrayan memurlar ile görevleri sırasında ve görevlerinden dolayı bir kazaya uğrayan veya meslek hastalığına tutulan memurlar, iyileşinceye kadar izinli sayılırlar. Sıhhi izin sürelerine esas hizmetin hesabında 87'inci maddede sayılan kurumlarda emekli keseneği veya sigorta primi ödenmek suretiyle geçen süreler ile askerlikte geçen süreler dikkate alınır. İyileşme Halinde Göreve Dönüş Madde 106 : 105'inci maddede yazılı en çok süreler kadar izin alanlar, izinlerinin sonunda işe başlayabilmek için iyileştiklerine dair raporunu ( Yurt dışındaki memurlar için mahalli usule göre ve-rilecek raporu ) getirmek zorundadırlar. Raporları Verecek Hekim ve Sağlık Kurulları Hakkında Yönetmelik Madde 107 : Hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya resmi sağlık kurulları tarafından verileceği süreleri ile bu konuya ilişkin diğer hususlar Sağlık, Maliye ve Dışişleri Bakanlıklarının mütalaaları alınarak Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığınca düzenlenecek bir yönetmelikle belirtilir. Aylıksız İzin Madde 108 : ( Değişik : 6/7/1995-KHK/562 m. 3 ) Devlet memurunun bakmaya mecbur olduğu veya memur refakat etmediği taktirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşle-rinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya önemli bir hastalığa tutulmuş olması hallerinde, bu halle-rin raporla belgelendirilmesi şartıyla devlet memurlarına istekleri üzerine en çok altı aya kadar aylık-sız izin verilebilir. Aynı şartlarda bu süre bir katına kadar uzatılabilir. Devlet memurlarına 10 hizmet yılını tamamlamış olmaları ve istekli olmaları halinde memuriyet süreleri boyunca ve bir defada kullanılmak üzere altı aya kadar aylıksız izin verilebilir. Ancak sıkıyö-netim veya olağanüstü hal ilan edilen bölgelere veya kalkınmada öncelikli yörelere 72'inci madde ge-gereğince belli bir süre görev yapmak üzere mecburi olarak sürekli görevle atananlar hakkında bu bölgelerdeki görev süreleri içinde bu fıkra hükmü uygulanmaz. Doğum yapan memurlara istekleri halinde en çok on iki aya kadar aylıksız izin verilebilir. Yetiştirilmek üzere ( burslu gidenler dahil ) yurt dışına Devlet tarafından gönderilen öğrenci ve memurların eşlerine memuriyetleri süresince her defasında bir yıldan az olmamak üzere en çok 4 yıla kadar aylıksız izin verilebilir. Bunların dönüşlerinde, bu Kanunun 72'inci maddesi çerçevesinde gö-rev yerlerine bağlı olmaksızın atamaları yapılabilir. Aylıksız izin sürelerinin bitiminden önce mazeretini gerektiren sebebin kalması halinde, memur derhal görevine dönmek zorundadır. Mazeret sebebinin kalkması halinde veya aylıksız izin süresinin bitiminde görevine dönmeyenler, memuriyetten çekilmiş sayılırlar. ( Ek fıkra : 30/12/1982-2771/1 md. ) Yukarıdaki fıkralara göre aylıksız izin verilenlerin bu süreleri ( keseneklerinin ve karşılıklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla ) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir. Muvazzaf askerliğe ayrılan memurlar askerlik süresince görev yeri saklı kalarak aylıksız izinli sa-yılırlar. Bunlar hakkında 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri ile bu Kanunun 83'üncü maddesi hükümleri saklıdır. BÖLÜM 6 SİCİLLER Memur Kütüğü, Numarası, Cüzdanı, Özlük Dosyası Madde 109 : Devlet memurları kurumlarınca tutulacak memur kütüğüne kaydolunurlar. Her me-mura bir numara verilir. Her memur için bir memur cüzdanı düzenlenir ve bir özlük dosyası tutulur. Sicil Dosyası Madde 110 : Her Devlet memurunun bir sicil dosyası bulunur. Sicil amirleri tarafından düzenlene-cek sicil raporları ile varsa müfettişler tarafından verilen denetleme raporları ve memurların mal be-yannameleri sicil dosyalarına konulur. Özlük ve Sicil Dosyasının Önemi Madde 111 : Devlet memurlarının ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yük-selmelerinde, emekliye çıkarma veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde özlük ve sicil dosyaları baş-lıca dayanaktır. Sicil Amirleri Madde 112 : ( Değişik :29/11/1984-KHK 243/19 md. ) Sicil raporu vermeye yetkili sicil amirleri, kurumlarınca, Devlet Personel Dairesi başkanlığının olumlu görüşü alınmak suretiyle 121'inci mad-dede öngörülen yönetmeliğe uygun olarak çıkarılacak özel yönetmeliklerde belirlenir. Kurumların taşra teşkilatlarında bulunan memurların sicil amirleri Vali ve Kaymakamlardır. ( Ek : 7/1/1988-KHK 309/1 md. ) Ancak, birden fazla ilde faaliyet gösterecek şekilde bölge mü-dürlükleri olarak teşkilatlanmış olan kurumlardan hangileri hakkında ikinci fıkra hükmü uygulanma-yacağı Bakanlar Kurulu kararınca belirlenir. Sicil Raporlarında Belirtilecek Hususlar Madde 113 : Sicil amirleri, belli zamanlarda düzenleyecekleri sicil raporlarında, memurların liya-kat derecesini not esasına göre kıymetlendirerek tespit ederler. Sicil Not Defteri Madde 114 : ( Mülga : 12/5/1989-KHK 368/2 md. ) Sicil Raporlarının Doldurulması Madde 115 : Sicil amirleri, maiyetlerindeki memurların sicil raporları ile birlikte bunların genel durum ve davranışları bakımından da olumlu ve olumsuz nitelikleri, kusur ve eksiklikleri hakkında mütalaalarını bildirirler. Değerlendirme Kurulları Madde 116 : ( Mülga : 29/11/1984-KHK 243/56 md. ) Memurların Uyarılmaları Madde 117 : Devlet memurlarının yetersizlikleri halinde sicil raporlarında yazılı bulunan kusur ve eksiklikleri, uyarılmaları bakımından gizli bir yazı ile atamaya yetkili sicil amirleri tarafından kendilerine bildirilir. İtiraz Hakkı Madde 118 : 117'inci maddeye göre kendisine tebligat yapılan devlet memurları, buna karşı tebliğ tarihinden itibaren en çok bir ay içinde aynı amirlere itiraz edebilirler. ( Değişik : 29/11/1984-KHK 243/20 md. ) Atamaya yetkili amirler itirazla ilgili kararlarını iki ay içinde ilgiliye yazı ile bildirirler. Olumlu ve Olumsuz Sicil Madde 119 : ( Değişik : 29/11/1984-KHK 243/21 md. ) Sicil raporlarındaki sicil notu ortalaması 100 üzerinden 60 ve daha yukarı olanlar olumlu sicil almış sayılırlar. Sicil raporlarındaki sicil notu ortalaması 60'ın altında olanlar olumsuz sicil almış sayılırlar. Sicil amirleri hakkında, daha üst amirlerce düzenlenecek sicil raporlarında, maiyetlerinde çalışan memurların sicil notu takdirindeki başarı dereceleri göz önünde bulundurulur. Olumsuz Sicil Madde 120 : ( Değişik : 29/11/1984-KHK 243/22 md. ) İki defa üst üste olumsuz sicil alan me-murlar başka bir sicil amirinin emrine alınırlar, burada da olumsuz sicil almaları halinde memuriyetle ilişkileri kesilerek haklarında T.C. Emekli Sandığı Kanununun emeklilikle ilgili hükümleri uygulanır. Sicil Yönetmeliği Madde 121 : ( Değişik : 29/11/1984-KHK 243/23 md. ) Devlet memurunun mesleki ehliyetinin tespiti amacı ile sicilinde bulunacak bilgiler, ayrılış sicilinin verileceği haller, sicil raporlarının şekli, taşıyacağı sorular, düzenleme zamanı, uygulanacak not usulü ve bunların derecelendirilmesi, muhafa-za ile görevli makamlara dair esaslar ile itiraz ve bunu inceleyecek merciler ; Vali ve Kaymakamların hangi memurların birinci, ikinci ve üçüncü sicil amirleri olduğu, hangi memurlar hakkında da ek sicil raporu verecekleri ve diğer hususlar genel yönetmelikle düzenlenir. Takdirname Madde 122 : Görevinde olağanüstü gayret ve çalışması ile başarı sağlayan memurlara merkezde a-tamaya yetkili amirler, illerde valiler ve kaymakamlar tarafından takdirname verilebilir. Takdirname sicile geçer. Ödül Madde 123 : ( Değişik : 29/11/1984-KHK 243/24 md. ) Bağlı bulundukları kurumlarda olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yaptıkları görülen devlet memurları-na bağlı veya ilgili Bakanın uygun görmesi üzerine bir mali yıl içinde bir aylıkları tutarını, emniyet hizmetleri sınıfına dahil memurlarla Maliye Bakanlığında gümrük işlerinde görevli memurlara iki ay-lık tutarını aşmamak üzere ödül verilebilir. Bunlardan uygun görülenlerle ilgili Bakanın teklifi ve Başbakanın tasvibi ile bir aylıkları tutarında daha ödeme yapılabilir. Bu maddeye göre bir mali yıl içinde ödüllendirileceklerin sayısı, kurumun yılbaşındaki serbest kadro mevcudunun binde onundan, Maliye Bakanlığına tahsis edilmiş serbest kadrolar ile Eğitim ve Öğretim Hizmetleri sınıfına dahil kadrolar için binde yirmisinden fazla olamaz. BÖLÜM 7 DİSİPLİN Disiplin Amiri ve Disiplin Cezaları Madde 124 : ( Değişik birinci fıkra : 29/11/1984-KHK 243/25 md. ) Disiplin amirleri ; kurumların kuruluş ve görev özellikleri dikkate alınarak Devlet Personel Başkanlığının görüşüne dayanılarak ö-zel yönetmeliklerinde tayin ve tespit edilecek amirlerdir. ( Değişik : 12/5/1982 - 2670/30 md. )Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak a-macı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt için-de veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladı-ğı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125'inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir. Disiplin Cezalarının Çeşitleri ile Ceza Uygulanacak Fiil ve Haller Madde 125 : ( Değişik : 12/5/1982 - 2670/31 md. ) Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır. A. Uyarma : Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır : a. Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca be-lirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korun-ması, kullanılması ve bakımında kayıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak, b. Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek, c. Kurumca belirlenen tasarruf tedbirlerine riayet etmemek, d. Usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak, e. Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak, f. Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz kalmak, g. Belirlenen kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranmak, h. Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışta bulunmak. B. Kınama : Memura görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır : a. Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca be-lirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korun-ması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak, b. Eşlerinin, reşit olmayan veya mahcur olan çocuklarının kazanç getiren sürekli faaliyetlerini belirlenen sürede kurumlarına bildirmemek, c. Görev sırasında amire hal ve hareketi ile saygısız davranmak, d. Hizmet dışında devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak, e. Devlete ait resmi araç, gereç ve benzeri eşyayı özel işlerde kullanmak f. Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzeri eşyayı kaybetmek, g. İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak, h. İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak, i. Görev mahallinde genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunmak ve bu tür yazmak, işaret resim ve benzeri şekiller çizmek ve yapmak, j. Verilen emirlere itiraz etmek, k. Borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak, l. Kurumların huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak. C. Aylıktan Kesme : Memurun brüt aylığının 1/30 - 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır. Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır : a. Kasıtlı olarak ; verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, b. Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek, c. Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak, d. Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunmak, e. Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek, f. Görev yeri sınırları içerisinde herhangi bir yerin toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz o-larak kullanılmasına yardımcı olmak, g. İkamet ettiği ilin hudutlarını izinsiz terk etmek, h. Toplu müracaat ve şikayet etmek, i. Hizmet içinde devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak, j. Yasaklanmış her türlü yayını görev mahallinde bulundurmak. D. Kademe İlerlemesinin Durdurulması : Fiilin ağırlık derecesine göre memurun bulunduğu kademede ilerlemesinin 1-3 yıl durdurulmasıdır. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır : a. Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek, b. Özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek, c. Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak, d. Amirine veya mahiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve hareketler yap-mak, e. Görev yeri sınırları içinde herhangi bir yeri toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz kul-lanmak veya kullandırmak, f. Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek, g. Yetkili olmadığı halde basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç vermek, h. Ticaret yapmak veya devlet memurlarına yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulun-mak, i. Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak, j. Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak, k. Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak, l. Amirine, mahiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunla-rı tehdit etmek, m. Diplomatik statüsünden yararlanmak suretiyle yurt dışında haklı bir sebep göstermeksizin ödeme kabiliyetinin üstünde borçlanmak ve borçlarını ödemedeki tutum ve davranışlarıyla devlet itibarını zedelemek veya zorunlu bir sebebe dayanmaksızın borcunu ödemeden yurda dönmek, n. Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak, o. Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak, E. Devlet Memurluğundan Çıkarma : Bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere memur-luktan çıkarmaktır. Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır : a. İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak ; boy-kot, işgal engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak, b. Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant veya benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek, c. Siyasi partiye girmek, d. Özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek, e. Savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emir-leri yapmamak, f. Amirine ve maiyetindekilere fiili tecavüzde bulunmak, g. Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket-lerde bulunmak, h. Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak, i. Siyasi ve ideolojik eylemlerden arananları görev mahallinde gizlemek, j. Yurt dışında devletin itibarını düşürecek veya görev haysiyetini zedeleyecek tutum ve davra-nışlarda bulunmak, k. 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı fiilleri işlemek, Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların sicilden silinmesine ilişkin sü-re içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir. Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan iyi veya çok iyi derecede sicil alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanlar uygulanabilir. Yukarıda sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibariyle benzer eylemlerde bulunanlara da aynı neviden disiplin cezaları verilir. Öğrenim durumları nedeniyle yükselebilecekleri kadroların son kademelerinde bulunan devlet memurlarının, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının verilmesini gerektiren hallerde, brüt aylıklarının 1/4'ü - 1/2'si kesilir ve tekerrüründe görevlerine son verilir. Özel kanunların disiplin suçları ve cezalarına ilişkin hükümleri saklıdır. Yukarıda yazılı disiplin kovuşturmasının yapılmış olması, fiilin genel hükümler kapsamına girme-si halinde sanık hakkında ayrıca ceza kovuşturması açılmasına engel teşkil etmez. Disiplin Cezası Vermeye Yetkili Amir ve Kurullar Madde 126 : (Değişik : 12/5/1982 - 2670/32 md.) (Değişik birinci fıkrası : 29/11/1984-KHK 243/ 27 md.) Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından ; kademe ilerlemesi-nin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amirler tarafından verilir. ( Değişik : 12/5/1982 - 2670/32 md. ) Devlet memurluğundan çıkarma cezası, amirlerin bu yolda-ki isteği üzerine memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul ve-ya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte ser-besttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır. Zaman Aşımı Madde 127 : ( Değişik : 12/5/1982 - 2670/33 md. ) Bu kanunun 125'inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren ; a. Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, b. Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, Başlanmadığı taktirde disiplin cezası verme yetkisi zaman aşımına uğrar. Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği taktirde ceza verme yetkisi zaman aşımına uğrar. Karar Süresi Madde 128 : ( Değişik : 12/5/1982 - 2670/34 md. ) Disiplin amirleri uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde vermek zorundadırlar. Kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektiren hallerde soruşturma dosyası, kararını bildirmek üzere yetkili disiplin kuruluna 15 gün içinde tevdi edilir. Disiplin kurulu, dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde soruşturma evrakına göre kararını bildirir. Memurluktan çıkarma cezası için disiplin amirleri tarafından yaptırılan soruşturmaya ait dosya, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kuruluna tevdiinden itibaren azami altı ay içinde bu kurulca karara bağlanır. Yüksek Disiplin Kurullarının Karar Usulü, Memurun Hakkı Madde 129 : ( Değişik : 12/5/1982 - 2670/35 md. ) Yüksek disiplin kurulları, kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri taktirde, ilgilinin sicil dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya gıyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler. Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, sicil dosyası hariç, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir. Savunma Hakkı Madde130 : Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre i-çinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayı-lır. Cezai Kavuşturma ile Disiplin Kovuşturmasının Bir Arada Yürütülmesi Madde 131 : Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını gerektirmez. Memurun Ceza Kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz. ( Ek : 6/10/1983 - 2910/1 md. ) 160 sayılı Devlet Personel Dairesi Kurulması Hakkındaki Ka-nunun 4'üncü maddesinde sayılan kuruluşlarda çalışan personel hakkında ; görevden doğan veya gö-revi sırasında işledikleri suçlarla kişisel suçları sebebiyle Cumhuriyet savcıları veya askeri savcılar veya sorgu hakimlikleri veya Memurun Muhakematı Hakkında Kanun uyarınca yetkili kurullarca ya-pılan soruşturma sonunda düzenlenen takipsizlik, meni muhakeme, iddianame, talepname veya lüzu-mu muhakeme karar suretleri ile ilgili mahkemelerce verilen kesinleşmiş karar suretleri ile ilgili mah-kemelerce kesinleşmiş karar suretleri bu personelin bağlı bulunduğu Bakanlık veya kuruluşa gönde-rilir. Uygulama Madde 132 : ( Değişik :12/5/1982 - 2670/36
