TÜRK
İSİMLERİ ve ANLAMLARI
Erkek
İsimleri
A
Abdullah Allah'ın
adamı- Allah'a ait olan, onun yolundan giden kişi
Abidin
Dua eden / Duacı
Adem Allah'ın
yarattığı ilk insan / Adam
Adil Adaletli /
Hakça davranan
Adnan Eski Türk isimlerinden
/ İki gökyüzü, iki cennet anlamında
Affan
Kendini kötülüklerden uzak tutan
Agah Bilgili /
Bilen / Haberli / Uyanık
Ahmet Övülmeye
değer/ Beğenilmiş / Allah'a şükreden /
Ahter
Yıldız
Akad
Soyluluk, Onurlu bir kişiliğe sahip olmak
Akcan
Yüreği temiz, içi aydınlık
Akgün
İyi, mutlu sevinçli gün
Akın Hızlı bir
biçimde düşmana yapılan saldırı
Akif Dünya
işlerinden uzaklaşıp, ibadet için Allah'a yönelen
Akil Akıllı , Rüştünü kanıtlama konumuna gelmiş , yaptıklarının
farkında olan
Alaatin
Dini yükseltmek, yüceltmek için çalışan
Aldemir
Ateşte kıpkırmızı hale getirilen demir Al-Demir
Ali Yüce, yüksek,
şanlı, onurlu kimse
Alim Bilim adamı,
bilgin ilim bilen, ilimle uğraşan kimse
Alican
Cana yakın, içtenlikli, candan, sıcakkanlı, girişken
Alp Yiğit, soylu,
kahraman Türkçe adlarda bazen başa ya da sona da
konulan ek
Alparslan
Korkusuz, yiğit, Soylu, aslan gibi anlamında
Alper Alp + Er
Cesur erkek Soylu erkek anlamında
Alptekin Alp+ Tekin
Soylu prens, güvenilir ve soylu
Altan
Al + Tan Kırmızı + şafak, güneşin şafaktaki kırmızı rengi
Altay Yüksek orman
anlamında. Orta Asya'da bir sıradağ
Altuğ
Al+Tuğ Kırmızı + Tuğ değerli taşlarla süslü tuğ
Anıl Ölçülü
davranan, hoşa giden kimse
Aras
Kalın Yün, At kılı anlamında (Aras nehri)
Argün
Temiz gün, günlük güneşlik, yaşama sevinci veren gün
Arda Halef,
ardından gelen
Artaç
Ar+ Taç Utanma duygusunu baş tacı eden
Asil Soylu, soylu
bir aileden gelen,seçkin insan
Asım Temiz,
namuslu, sağlam karakterli
Aslan Türklerin,
güçlü insan tanımlarında genellikle seçtikleri ormanlar kralı Ata Baba, ced,
Ecdat, Büyükbaba, Bilge
Atabey Selçuklularda
şehzadeleri eğitmekle görevli kişilere verilen ünvan Atakan Atasının
kanını taşıyan, atasının kanından gelen gücü barındıran Atanur Atasından aldığı nuru
taşıyan
Atay
Herkesçe bilinen, tanınmış, ünlü
Atilla/ Attila Hunların "Tanrının
Kırbacı" denilen büyük hükümdarı
Atıf Eğilimli,
birine şefkatle eğilen, sevgi duyan / Bir şeye yönlendirilen
Atıl İleri hamle
yap, anlamında Atıl, atılmak
Atılay / Atalay Kolaylıkla ileri atılabilen, cesur kimse Atınç Atılgan / Atak Avni Yardım etmek, yardımda
bulunmak, yardımla ilgili
Aydın Beyni çağdaş
düşüncelerle aydıınlanmış, bilgili kişi
Aycan
İçi aydınlık olan
Aydan Aya benzer,
ay gibi aydınlatan
Ayhan Ay gibi güzel
ve ışıklı han
Aytaç Ay gibi taçlı
Aygün
Ay gibi parlak ve ışıklı güzel gün
Ayhan Ay gibi güzel
yüzlü hakan Ay +Han
Aykan
Kanı ay gibi parlak ve temiz Ay Kanlı
Aytaç Başında ay
gibi ışıklı taç bulunan Ay + Taç
Aytekin
Ay gibi parlak ve biricik. Çok değerli Ay + Tek
Aziz Onur sahibi
yüce, Saygıdeğer, Manevi gücü çok üstün
Azim Bir şeyler
yapmak için kararlı kişi, Azmeden, Azimli
Azmi Kemikli,
kemikle ilgili / Azim sahibi
Asrın Bu asıra ait, bu devire uygun
Azer
Azerbaycan kelimesinin kökü olan Azer'den..
Atlıhan
At + Han kelimelerinden, İyi ata binen yiğit Han
Ateş Yanıcı
maddelerin yanmasıyla ısı ve ışığın ortaya çıkması
Ayyüce
Ay gibi aydınlık nurlu ve yüce olan er
Aras
Sahip çıkılan buluntu, Doğu anadoluda bir ırmağın adı
Atahan
Han soyundan gelen, soylu yiğit
Aykut Kutlu ay,
armağan, ödül
Aytekin
Tek ay, uğur getiren ay
Aybars
Ay ve Pars kelimelerinden, Ay gibi güzel, pars gibi yırtıcı
B
Babür
Hindistan'da yaşayan bir tür kaplan. Babür
imparatorluğunun kurucusu Babürşah'tan
Baha Değer fiyat, kıymatinin karşılığı, Ederi
Bahadır Yiğit ,
kahraman, atak, gözünü daldan budaktan esirgemeyen Bahri Denizle ilgili, denizci, denizingücü,
sonsuzluğu
Bahtiyar Mutlu,
talihli, Hayatından memnunolan
Baki Süreklilik
sahibi, sonsuza kadar kalan, sonsuz, sonu olmayan
Bala Küçük çocuk,
Yavru, Korunması gereken
Balaban Bir tür
yırtıcı kuş. İri cins birtür Doğan
Barbaros "Barba Rosse" Kırmızı sakal. Asıl adı Hızır olan büyük Türk
amiraline Avrupalıların taktığı ad.
Baransel
Güce, kuvvete ait. Güçsel.
Barış Uzlaşma.
Barkın Gezgin,
Seyyah, Sürekli gezipdolaşan
Basri
Gören, görme ile ilgili, görebilmek
Battal Kahraman.
Oldukça iri yapılı, Alışılmışın dışında büyük
Batıkan
Batı+ Khan Batının Hanı ya
da Batının Kanı anlamında
Batu
Güçlü Kuvvetli
Batuhan
Güçlü Kuvvetli Han. Altınordu devletinin kurucusu Batuhan.
Batur Korkusuz,
yiğit.
Bayar Büyük, ulu
yüce.
Bayezit/Beyazıt Birçok Osmanlı şehzadesinin ortakadı.
Bayraktar
Bayrak taşıyan.
Baykal Yaban kısrağı.
Moğolistandaki büyükgöl
Bayram Ulusca kutlanılan, Kutsal ve önemli günler.
Baysal Dirlik
düzenlik içinde, sakin,gürültüsüz.
Bedir Ayın ondördü. Dolunay. Ay.
Bedirhan
Ay+ Han gibi Bedir + Han
Bedrettin Ayın
ondördü gibi ışık saçan, temiz ve yüce
Bedri Ay gibi, aya
benzeyen, Aya ait
Behçet Sevinç,
güzellik, güler yüzlülük.
Behiç
Şen. Güleryüzlü, Neşeli.
Behram
Merih Yıldızı.
Behzat Doğuştan iyi,
soylu kişi
Behlil / Behlül Çok gülen, hayır sahibi, güleryüzlü
Beki / Bekri
El değmemiş, Bakir, Tertemiz, bozulmamış
Bektaş
Saygın, aziz, denk, eşit.
Berat İzinli,
müsaadeli olmak / Diploma
Beray
Kalpden duyulan hınç
Berkant
Sağlam Yemin . Berk + Ant.
Besim Güler yüzlü
Bilgin Bilgi sahibi.
Alim
Birol
Tek ol, anlamında . Bir + Ol
Bora / Boran
Ardından yağış getiren şiddetlirüzgar.
Bozkurt
Türklerin Orta asyadan çıkışında yol gösterdiğine
inanılan efsanevi kurt
Boğaçhan
İnanılmaz derecede güçlü , insanüstü gücü olan
Bülent Yüksek, uzun,
erişilmesi zor, yüce
Bünyamin
Hz. Yakup'un oğlu
Bulut Bildiğimiz
bulut. (Havada bulut sen bunu unut gibi)(!)
Bumin
Baykuş, Puhu kuşu.
Burak Hz. Muhammed'in Miraç'ta bindiği efsanevi ata verilen isim.
Burçin Dişi geyik.
Burhan Delil, kanıt.
Burhanettin
Dinin kanıtı, dinin delili, ispatı
Buğra Erkek deve
Berkay
Sağlam yapılı ve ayışığı gibi parlak olan. Ay ışığı,
Güçlü ay
Berhan
Han soyundan, Hanla ilgili, han üzerine.. (Han=Hakan)
Bilal İlk ezanı
okuyan Bilal-i Habeşi'nin adından.
Berke Cengiz Han'ın torununun adı. Değnek, sopa, kamçı anlamında
da kullanılır
Bermal
Birşeyler yapmakla ilgili, yapan, ortaya çıkaran,
becerikli
Berk Sağlam güçlü,
dayanıklı
Buğrahan
Müslüman Türk Hakanlardan Saltuk Buğrahan.
Başar Başarılı ol
anlamında
C
Cabbar
Güç ve kuvvet sahibi kimse
Cafer Çay dere küçük
akarsu
Cahit Çalışan çaba
gösteren / İnatçıayak direyen
Can İnsan ve
hayvanlarda yaşamı sağlayan ve ilk korunan/ Yaşam kaynağı Celal Büyüklük ululuk, hışım
Celalettin
Büyüklük ululuk, hışım
Celil
Ulu, yüce, manevi değeri yüksek olan
Cem Bir şeyin
toplamı, tamamı
Cemal Güzellik,
özellikle yüz güzelliği
Cemalettin
Güzellik taşıyan
Cemil Güzel
Cenap Manevi
büyüklük / Onur
Cenan Yürek, gönül
kalp
Cengiz
Sert ve haşin tabiatlı, kolay yumuşamayan
Cenk Savaşmak ,
Kısa süreli savaş
Cevat
İyilik, güzellik, olgunluk, kusursuzluk
Ceyhan Güney
bölgemizde bir ırmak adı
Ceyhun Eski Türk
isimlerinden / yiğitgüçlü kişi
Cezmi
Kesin karar veren
Cihan Dünya
Cihangir Cihanı ele
geçiren
Cihat Din uğruna
savaşmak
Civan Yeni yetme,
körpe, genç
Coşar Heyecan dolu,
kabına sığmayan
Coşkun Aşırı
heyecanlı, çok duyarlı
Cuma Müslümanlar
için haftanın kutsal günü
Cumhur Halk
topluluğu
Cüneyt Büyük bir mutasavvuf
Cankat
Yaşamına can ekle, sevinçle dol
Çağrı Birini bir
yere çağırma /Davet
Çetin Güç, zor, engelli
Çağatay Küçük tay,
çocuk gibi sevimli
Çağan Bayram,
şenlik, mutlu gün
Çağdaş Aynı çağda
yaşayan, çağa uygun
Çağlar Çağıldayarak
akan su, şelale
Çakabey
11.yy'da İzmir yöresinde beylik kuran Türk Beyi
Çelik Su verilerek
sertleştirilmiş demir
Çavuş Askerde bir
rütbe
Çelebi Efendi,
görgülü, terbiyeli
Çelen Yakışıklı,
saçak, akıllı
Çeliker
Çelik gibi güçlü insan
Çevik Atak,
hareketli
Çevrim Girdap,
sürekli değişim, anafor
Çınar Geniş
yapraklı kalın gövdeli uzun ömürlü bir ağaç
D
Daniş
Bilgi, bilme, danışma
Deha Dahi, zekaca
çok üstün olan
Demir Bildiğimiz,
demir madeni / Dayanıklı
Deniz Bu da
bildiğimiz masmavi sular
Derin Dip,
derinlik, büyüklük
Derviş Alçak
gönüllü, hoşgörü sahibi
Devrim Önemli ve
temelli değişiklik /inkilap
Dilaver
Yiğit / Yürekli
Dinçer
Dinç + Er / Yorgunluk bilmeyen güçlü sağlam
Doğu Güneşin
doğduğu yön
Doğukan
Doğunun hakanı
Doruk Dağ ya da tepenin en yüksek yeri/ Şahika
Durmuş/Dursun
Çocukların sık ölümleri karşısında konulan dilek ifadesi Durukan Soylu kan sahibi
Durul Suyun
durulması, aklanması
Duyal Duygulu
duyarlı çabuk duygulanan
Dünya Yeryüzü /
Orhan abinin şarkısında"batsın"
denilen yer
Denizhan
Denizlerin hükümdarı
Demircan
Demir gibi sağlam olan can
Derin Yüzeyi
tabanına uzak olan
Davut Davut peygamberin adı
E
Edip Edepli
terbiyeli / Edebiyatla ilgilenenkişi
Ediz
Değerli yüksek
Efdal / Eftal En değerli en yüksek.
Efe Batı Anadolu
yöresi yiğitlerininortak adı
Efecan/Afacan Hareketli,
ele avuca sığmaz, akıllı
Eflatun Açık mor, leylak
rengi ile erguvan arası /
Bilgin Bilgili, herşeyi bilerek doğan çocuk
Ekin Tahılın
ekiminden, harman dönemine kadarki hali / Kültür
Eşref Şerefli,
şeref sahibi / Uğurlu
Ege Yüce, büyük
ulu / Ülkemizin Batısındaki deniz
Egemen Bir yere
hakim olan
Ejder Bir masal
yaratığı, korkulan, güçlü
Ekber
Kebir kelimesinden, En büyük
Ekrem Pek cömert,
iyiliksever
Elvan Renk renk, çok renkli
Emin Güvenilen,
inanılan kimse
Emir Reis, aşiret
başı, Emreden
Emrah Saz çalıp
oynayan
Emre Aşık, dost,
Beylerbeyi, Büyük erkek kardeş
Ender Seçkin, eşi
benzeri az bulunan
Engin Ucu bucağı
olmayan genişlik
Enis / Enes Sevimli, dost canayakın
Enver En ışıklı, en
parlaki
Eray
Ay gibi parlak erkek
Ercan Er canlı,
korkusuz yiğit
Ercüment (d)
Saygıdeğer, itibarlı, onur sahibi
Erçin Erken doğan,
En erken davranan
Erdal Erken yeşeren
dal / Er + Dal
Erdem Fazilet,
insanın insan yapan değerleri
Erden Bekaret /
İnsan eli değmemiş Erkenden
Erdinç Dinç erkek Er
+ Dinç
Erdoğan Doğuştan
yiğit / Erken doğan
Erem
Ulaşmak, kavuşmak için çaba gösteren
Eren Ermiş kişi
Ermekten
Erenay
Ermiş olan Ay gibi nurlu
Erşat
Doğru yolu bulan
Ergin Olgunlaşmış, güngörmüş
Ergun / Ergün Sert başlı oynak hızlı at / Sulu serpken
kar
Erhan Yiğit hakan
Erim Sevgi, mutlu
haber
Erkan Erkek kanlı
Erkin Koşulsuz iş
gören
Erman Erdemli yiğit
Erol Erkek ol
sözünde dur anlamında
Ersin Erkeksin
anlamında
Ersen Kolay, zor
olmayan
Ertaç
Erkekliği taç gibi taşıyan
Ertan Tan gibi ateş
renkli er
Ertem Erdem /
Fazilet
Erten Sabah, gündoğumu
anı
Ertuğrul Temiz yürekli
doğru yiğit
Esad / Esat Çok uğurlu ve
mutlu
Ethem / Edhem Kara, yağız at
Evren Kainat,
yaratılmışların tümü
Evrim Aşamalarla
kendini gösteren ilerleme,değişim
Eyüp Sabırın simgesi olmuş bir peygamber
Erkut
Kutlu yiğit
Erinç Rahat, dirlik
Ezel Başlangıcı
olmayan
Eldem
Sevimli, cana yakın
Erhun
Hunlu yiğit
Emirhan
Emir veren hükümdar, hanın emri
Ensar Hz. Muhammed'i Medine'ye davet edenlere verilen isim
F
Fadıl Erdemli,
üstün, parlak
Fahrettin/Fahri
Karşılıksız kabul edilen görev,iş
Fahir Övünülecek,
parlak, şanlı, güzel
Faik Başkalarından
daha ileri, üstün
Fakir Yoksul
Faruk Bir işi
sonuca ulaştıran
Fatih Ele geçiren,
fetheden
Fazıl Erdemli,
manevi değerce üstün
Fehmi / Fehim Anlayışlı, çabuk kavrayan
Ferda Yarın,
gelecek zaman
Ferdi Bireysel, tek
başına
Ferhan
Sevinçli, mutlu
Ferhat Rahatlık
Ferit (d)
Eşsiz benzersiz
Feridun Tek, eşsiz,
benzeri olmayan
Ferruh
Kutlu, uğurlu, aydınlık yüzlü
Fevzi Kurtuluş ve zaferle
ilgili, üstünlük başarı
Feyyaz Bereketli,
gür, bol
Feyzi Verimlilik,
bolluk
Feza Gökyüzü, uzay
Fikret Düşünmek,
düşünceye dalmak
Fikri Düşünce ile
ilgili / fikir sahibi
Fuat (d) Yürek, kalp
gönül
Furkan
İyi ile kötüyü birbirinden ayıran kanıt / Kuran-ı
Kerim
Feyzullah
İlhamını Allah'tan alan
G
Gaffar Acıyan,
bağışlayan
Gafur Bağışlayıcı,
günahları affedici
Galip Yenen, üstün
gelen
Gani Zengin,
cömert, bol çok, elindekiyle yetinen
Garip Kimsesiz,
yalnız, yabancı / Tuhaf
Gazi Savaşta yara
alan
Genco
Genç olmaktan,genç o anlamına
Giray Uygun,
eskiden Kırım hanlarına verilen ünvan
Gökay Gök ve Ay gibi
güzel olan
Gökberk
Yeşil yaprak
Gökcan
Yeşermiş, taze can, özlemle dolucan
Gökçe Gökrengi, göğce
Göker
Gökyüzü gibi er
Gökhan Göklerin
hakanı Gök gibi büyükhan
Gökhun
Eski Türk isimlerinden Gök+Hun
Gökmen Gök rengi
gözlü
Göksel Gökle ilgili,
göğe ait